Những cây cổ thụ của nước Anh đang chết dần vì nắng nóng

Khi Sally Kellard chuyển đến ngôi nhà của mình ở Shropshire, vùng nông thôn nước Anh, vào năm 2018, cây sồi già gần cửa trước vẫn sở hữu một tán lá xanh tốt, tràn đầy sức sống.

Bà Kellard cho biết, trong tám năm qua, cái cây này — được gọi là cây sồi Crow Leasow và ước tính đã khoảng 1.000 năm tuổi — đã héo úa đến mức gần như chết hẳn, chỉ còn lại duy nhất một cành sống. "Được sống cạnh một cái cây mang tính biểu tượng như vậy thực sự là một vinh dự," bà Kellard, người đang điều hành một cơ sở lưu trú kết hợp ăn sáng (B&B), chia sẻ. "Nghĩ đến cảnh phải chứng kiến ​​sự tàn lụi cuối cùng của nó thật đau lòng."

Theo ông Ed Pyne, cố vấn bảo tồn tại tổ chức phi lợi nhuận Woodland Trust, cái cây này được cho là một trong số khoảng 3.500 cây sồi cổ thụ tại Anh có niên đại hơn 600 năm. Nhiều cây trong số đó — vốn giữ vị trí quan trọng trong lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của người Anh — đang phải chịu đựng tình trạng nắng nóng gay gắt cùng những đợt hạn hán kéo dài suốt nhiều năm qua.

Mối đe dọa này càng trở nên rõ rệt vào tháng 6 khi cây Major Oak trong rừng Sherwood – có lẽ là cái cây nổi tiếng nhất cả nước với niên đại ước tính từ 800 đến 1.200 năm – đã chết. Các nhà bảo tồn cho rằng nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm biến đổi khí hậu và tình trạng quá tải khách du lịch.

Tiến sĩ Pyne cho biết sự ra đi của cây Major Oak không phải là trường hợp cá biệt: nước Anh đang mất đi một hoặc hai cái cây như vậy mỗi năm. “Việc mất đi những cái cây có tầm vóc như vậy là điều sẽ ngày càng gia tăng trong thời gian tới,” ông nói.

Theo Tiến sĩ Pyne, nước Anh đang trải qua giai đoạn cuối của một trong những mùa hè nóng nhất từng được ghi nhận, và tình trạng khí hậu ấm lên càng làm gia tăng áp lực lên cây cối. Trong tháng này, một vụ cháy rừng tại New Forest – một vườn quốc gia ở Anh – đã thiêu rụi “một số lượng lớn các cây sồi và dẻ gai cổ thụ vốn đã hiện diện tại đây hàng trăm năm qua,” theo thông tin từ Forestry England, một cơ quan chính phủ.

Những cây cổ thụ có khả năng chống chịu kém hơn so với những cây trẻ hơn. Chúng thường chịu ảnh hưởng từ tình trạng đất quanh rễ bị nén chặt do con người và động vật đi lại xung quanh suốt hàng trăm năm, khiến rễ cây khó hấp thụ nước hơn. Ông Jon Stokes, giám đốc bộ phận nghiên cứu và khoa học về cây xanh tại Tree Council (một tổ chức phi lợi nhuận ở London), cho biết thêm rằng điều kiện khô hạn cũng đồng nghĩa với việc lượng nước trong đất vốn đã khan hiếm. "Nếu một cây cổ thụ vốn đã chịu nhiều áp lực lại phải đối mặt thêm với tình trạng hạn hán gây thiếu hụt độ ẩm trong đất, thì đó quả là một bất lợi lớn đối với nó," ông nói.

Tiến sĩ Pyne cho biết sự mất đi của những cây cổ thụ gây ra tác động lan rộng vượt xa phạm vi khu vực xung quanh, bởi chúng là nơi trú ngụ của nhiều loài sinh vật; ông ví mỗi cái cây như "một hệ sinh thái riêng biệt". "Chúng thực sự không thể thay thế được," Tiến sĩ Pyne khẳng định. "Chúng ta biết rằng không có thế hệ cây tiếp theo nào để thay thế những cây này."

Dưới đây là một số cây cổ thụ lâu đời và đáng chú ý nhất tại Anh mà các chuyên gia nhận định đang ở trong tình trạng nguy cấp.

Cây sồi này – một trong những cây lâu đời nhất nước Anh – tọa lạc gần thị trấn Ludlow, nơi có lịch sử được ghi nhận từ thế kỷ 11 theo thông tin từ chính quyền địa phương. (Lâu đài Ludlow gần đó chính là nơi anh trai của Vua Henry VIII qua đời, sự kiện đã dẫn đến việc Henry VIII lên ngôi vua.) Bà Kellard, chủ nhân ngôi nhà 400 năm tuổi nằm ngay cạnh cây sồi, cho biết theo truyền thuyết địa phương, việc cầu hôn dưới tán cây sồi cổ thụ được xem là điềm lành cho cuộc hôn nhân.

Cái cây 800 năm tuổi ở Essex, vùng đông bắc London này, có thể đang ẩn chứa một câu chuyện đầy rùng rợn. Khu vực này từng là nơi sinh sống của Matthew Hopkins, người tự xưng là kẻ săn phù thủy vào thế kỷ 17. Người dân địa phương kể rằng cái cây này từng được những người phụ nữ bị hắn cáo buộc là phù thủy sử dụng làm nơi ẩn náu.

Cây sồi King John (King John’s Oak)

Cây sồi King John ước tính đã hơn 800 năm tuổi và có chu vi gần 33 feet (khoảng 10 mét). Cây từng mọc trong một khu vực săn hươu thời trung cổ ở Devon, thuộc vùng tây nam nước Anh, và được đặt tên theo Vua John – vị vua trị vì nước Anh vào đầu thế kỷ 13. Theo các giai thoại dân gian, nhà vua từng đi săn tại khu vực xung quanh cái cây này.

Cây sồi Tea Party (Tea Party Oak)

Cây sồi hơn 700 năm tuổi này nằm trong Công viên Ickworth ở Suffolk, thuộc vùng đông nước Anh.

Cái tên của cây bắt nguồn từ một buổi họp mặt do Hầu tước và Nữ hầu tước Bristol đời thứ 4 tổ chức dưới tán cây vào đầu thế kỷ 20. Theo tổ chức National Trust, sự kiện này sau đó đã trở thành một truyền thống đối với trẻ em ở ngôi làng gần đó. Cũng theo National Trust, cái cây này là nơi sinh sống của hơn 300 loài sinh vật, bao gồm các loài dơi, chim và động vật có vú nhỏ.

Tin ngắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Nguồn: https://www.nytimes.com/2026/08/21/world/europe/oak-trees-heat-wave-england.html