Ngày 6-8, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung thúc giục các bộ, ngành và chính quyền địa phương huy động tối đa nhân lực, nguồn lực để ứng phó với nắng nóng kéo dài, đồng thời khẩn trương xử lý tình trạng hạn hán tại miền Nam nước này.
Đợt nắng nóng lịch sử đang bao trùm Hàn Quốc đã buộc Chính phủ nước này phải nâng mức ứng phó lên quy mô toàn quốc, coi đây là một thảm họa có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, an ninh nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và vận hành hạ tầng kinh tế - xã hội. Tại nhiều địa phương, các hệ thống phun sương làm mát, nhà tránh nóng và không gian công cộng có điều hòa được mở cửa miễn phí để phục vụ người dân và du khách. Hình ảnh du khách đi qua hệ thống phun sương tại hang động Gwangmyeong (Ảnh: Reuters) đã trở thành biểu tượng cho cuộc chiến chống lại đợt nắng nóng được đánh giá là nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ qua.
Trước diễn biến bất thường của thời tiết, Tổng thống Lee Jae Myung đã chủ trì cuộc họp khẩn tại Tổ hợp Chính phủ Seoul để kiểm tra công tác ứng phó với nắng nóng và hạn hán. Ông yêu cầu toàn bộ các bộ, ngành và chính quyền địa phương tiếp tục duy trì cơ chế ứng phó toàn diện cho đến khi nền nhiệt giảm xuống mức an toàn, đồng thời khẳng định bảo vệ tính mạng và sức khỏe người dân phải là ưu tiên cao nhất của Chính phủ.
Phát biểu tại cuộc họp, Tổng thống Lee nhấn mạnh: "Đợt nắng nóng khắc nghiệt chưa từng có đang kéo dài nhiều ngày liên tiếp", đồng thời cảnh báo các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể sẽ còn xuất hiện với tần suất dày hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng không chỉ tập trung xử lý những vấn đề trước mắt mà còn phải rà soát, cải tổ toàn diện hệ thống ứng phó thiên tai để thích ứng với các hình thái thời tiết mới đang ngày càng cực đoan hơn.
Một trong những mối quan tâm lớn nhất hiện nay là nguy cơ thiếu nước tại các tỉnh phía Nam Hàn Quốc. Nắng nóng kéo dài cùng lượng mưa thấp đã khiến nhiều hồ chứa giảm mạnh dung tích, trong khi nhu cầu sử dụng nước của người dân và sản xuất nông nghiệp tăng nhanh. Tổng thống Lee yêu cầu các địa phương chủ động bố trí nguồn cấp nước dự phòng, vận hành liên tục các trạm bơm, điều phối nguồn nước giữa các khu vực và bảo đảm nước sinh hoạt không bị gián đoạn. Đối với các đảo và vùng núi chưa có hệ thống cấp nước ổn định, Chính phủ yêu cầu vừa triển khai xe bồn và các biện pháp cấp nước khẩn cấp, vừa đầu tư các công trình tích trữ nước, nâng cấp hạ tầng cấp nước và xây dựng các giải pháp dài hạn nhằm tăng khả năng chống chịu trước các đợt hạn hán trong tương lai.
Bên cạnh vấn đề nguồn nước, các bộ, ngành cũng được giao nhiệm vụ tăng cường bảo vệ sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh nhiệt độ cao có thể làm giảm năng suất cây trồng, gia tăng tỷ lệ chết ở vật nuôi và gây thiệt hại cho nuôi trồng thủy sản. Hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, cầu cống và các công trình hạ tầng được yêu cầu kiểm tra thường xuyên nhằm phát hiện sớm nguy cơ biến dạng mặt đường, giãn nở đường ray hoặc quá tải thiết bị do nhiệt độ cao. Ngành điện lực cũng phải xây dựng các kịch bản bảo đảm nguồn cung điện ổn định khi nhu cầu sử dụng điều hòa và thiết bị làm mát tăng lên mức kỷ lục.
Đặc biệt, Tổng thống Lee dành sự quan tâm lớn đến vấn đề an toàn lao động ngoài trời. Ông yêu cầu các cơ quan thanh tra trực tiếp đến công trường xây dựng, nhà máy, nông trại và các cơ sở sản xuất để kiểm tra việc thực hiện quy định nghỉ giải lao hoặc tạm dừng làm việc trong khung giờ nắng nóng gay gắt nhất. Theo ông, việc để người lao động làm việc liên tục dưới nền nhiệt trên 35–40°C có thể dẫn đến kiệt sức vì nhiệt, sốc nhiệt hoặc tử vong chỉ trong thời gian ngắn nếu không được nghỉ ngơi và bù nước đầy đủ.
"Các cơ quan cần kiểm tra kỹ tại hiện trường xem người lao động có được nghỉ hoặc tạm dừng công việc trong những khung giờ nắng nóng nhất hay không", Tổng thống Lee yêu cầu, đồng thời nhấn mạnh mọi doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Chính phủ Hàn Quốc cũng yêu cầu các địa phương tăng cường hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi sống một mình, người vô gia cư, cư dân tại các khu nhà tạm, người mắc bệnh nền và những người khó tiếp cận các cơ sở làm mát. Lực lượng cứu hỏa, y tế và tình nguyện viên được huy động đến từng khu dân cư để kiểm tra sức khỏe, phát nước uống, hướng dẫn phòng chống sốc nhiệt và đưa những trường hợp nguy hiểm đến cơ sở y tế. Nhiều địa phương còn triển khai xe phun nước làm mát mặt đường, mở thêm các trung tâm tránh nóng và kéo dài thời gian hoạt động của thư viện, nhà văn hóa, trung tâm thương mại để người dân có nơi trú nóng.
Các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ như cảnh sát, lính cứu hỏa, nhân viên y tế, công chức và tình nguyện viên cũng được yêu cầu bảo đảm đầy đủ điều kiện làm việc, trang bị nước uống, quần áo chống nóng, thiết bị làm mát và bố trí thời gian nghỉ hợp lý nhằm duy trì sức khỏe trong suốt quá trình ứng phó.
Những chỉ đạo quyết liệt trên được đưa ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang liên tục ghi nhận các kỷ lục mới về nhiệt độ. Theo Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc (KMA), nhiệt độ tại Seoul trong ngày 6/8 được dự báo lên tới 39°C, tiệm cận mức kỷ lục 39,6°C từng ghi nhận vào mùa hè năm 2018. Nhiều khu vực khác trên cả nước cũng ghi nhận nhiệt độ dao động từ 37–39°C, cao hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm.
Đặc biệt, thành phố Yangsan thuộc tỉnh Nam Gyeongsang đã ghi nhận mức nhiệt lên tới 42,5°C vào ngày 2/8, mức cao nhất trong 122 năm lịch sử quan trắc khí tượng của Hàn Quốc. Không chỉ Yangsan, nhiều địa phương như Miryang, Gimhae và Gyeongju cũng đồng loạt vượt ngưỡng 40°C, cho thấy quy mô và cường độ của đợt nắng nóng lần này vượt xa các đợt nắng nóng từng xảy ra trước đây.
Hiện tượng "đêm nhiệt đới" cũng diễn ra trên diện rộng khi nhiệt độ ban đêm tại nhiều khu vực vẫn duy trì quanh mức 30°C, khiến cơ thể người gần như không có thời gian phục hồi sau cái nóng ban ngày. Nhiều người dân đã phải tìm đến các con suối, trung tâm thương mại, ga tàu điện ngầm và những không gian công cộng có điều hòa để nghỉ ngơi, trong khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh gây áp lực lớn lên hệ thống cung cấp điện quốc gia.
Theo số liệu của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA), tính đến đầu tháng 8, đợt nắng nóng đã khiến ít nhất 19–21 người thiệt mạng, trong đó phần lớn là người trên 80 tuổi hoặc lao động làm việc ngoài trời. Đồng thời, hơn 2.000 người đã phải nhập viện hoặc điều trị do các bệnh liên quan đến nhiệt như kiệt sức vì nóng, sốc nhiệt và chuột rút do nhiệt. Riêng tình trạng kiệt sức do nhiệt chiếm khoảng 61,7% tổng số ca bệnh, cho thấy mức độ ảnh hưởng rất nghiêm trọng của nền nhiệt cao kéo dài.
Thời tiết cực đoan cũng gây ra những tác động rõ rệt đến đời sống xã hội. Nhiều hoạt động ngoài trời bị hủy hoặc điều chỉnh, trong đó toàn bộ các trận đấu của Giải bóng chày chuyên nghiệp Hàn Quốc trong các ngày 5 và 6/8 phải hoãn sau khi một số khán giả bị ngất do nắng nóng. Một số trường học thay đổi lịch học, nhiều doanh nghiệp điều chỉnh giờ làm việc để tránh thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày, trong khi các bệnh viện phải tăng cường nhân lực tại khoa cấp cứu để tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân liên quan đến nắng nóng.
Các chuyên gia khí tượng nhận định đợt nắng nóng năm 2026 không còn là hiện tượng thời tiết đơn lẻ mà phản ánh xu thế nóng lên toàn cầu ngày càng rõ rệt. Theo thống kê của Hàn Quốc, số ngày nắng nóng trung bình hằng năm đã tăng lên khoảng 19 ngày trong giai đoạn 5 năm gần đây, cao hơn gấp đôi so với nhiều thập kỷ trước. Xu hướng này phù hợp với các đánh giá của giới khoa học quốc tế khi cho rằng biến đổi khí hậu đang làm gia tăng cả tần suất, cường độ và thời gian kéo dài của các đợt sóng nhiệt trên toàn cầu.
Thực tế tại Hàn Quốc cũng là lời cảnh báo đối với nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Những năm gần đây, nước ta liên tục ghi nhận các đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ vượt 40°C tại nhiều tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ, kéo theo nguy cơ cháy rừng, thiếu nước, quá tải hệ thống điện và gia tăng các bệnh liên quan đến nhiệt. Điều đó cho thấy thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ dừng ở công tác dự báo mà cần được lồng ghép vào quy hoạch đô thị, quản lý tài nguyên nước, phát triển hạ tầng chống chịu và xây dựng các kế hoạch bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đợt nắng nóng lịch sử tại Hàn Quốc một lần nữa cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan đang trở thành "bình thường mới", đòi hỏi các quốc gia phải chuyển từ tư duy ứng phó sau thiên tai sang chủ động quản trị rủi ro, tăng cường khả năng thích ứng và xây dựng các đô thị bền vững trong bối cảnh khí hậu toàn cầu tiếp tục nóng lên.