WFP cảnh báo El Niño có thể đẩy thêm 49 triệu người vào khủng hoảng lương thực

Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hợp quốc (WFP) cảnh báo hiện tượng El Niño đang mạnh lên dưới tác động của biến đổi khí hậu có thể đẩy hàng chục triệu người vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng trong những năm tới, đặc biệt tại các quốc gia vốn đã chịu nhiều sức ép từ xung đột, nghèo đói và thiên tai. Cơ quan này đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó sớm nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ sinh kế của người dân.

Ngày 5/8, WFP cho biết theo các phân tích mới nhất, El Niño có khả năng khiến ít nhất 49 triệu người nữa rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng trước cuối năm 2027. Điều này đồng nghĩa số người cần hỗ trợ khẩn cấp về lương thực trên toàn cầu có thể tăng từ khoảng 225 triệu lên tới 274 triệu người. Trong bối cảnh đó, WFP đang đẩy mạnh công tác chuẩn bị, mở rộng các chương trình hỗ trợ và tăng cường năng lực ứng phó tại những quốc gia được xác định có mức độ dễ tổn thương cao.

Theo WFP, hiện tượng El Niño được dự báo sẽ làm trầm trọng hơn tình trạng mất an ninh lương thực tại 45 quốc gia, nơi hàng triệu người vốn đã phải đối mặt với nạn đói, suy dinh dưỡng và thiếu hụt nguồn nước. Những tác động cộng hưởng giữa biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan và các yếu tố kinh tế - xã hội sẽ khiến nhiều cộng đồng vốn chỉ đủ duy trì cuộc sống rơi nhanh vào khủng hoảng nhân đạo nếu không có các biện pháp hỗ trợ kịp thời.

Quyền Giám đốc điều hành WFP Carl Skau nhấn mạnh rằng El Niño hiện là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh lương thực toàn cầu. Theo ông, các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán kéo dài, lũ lụt nghiêm trọng, nắng nóng kỷ lục hay mưa bất thường có thể phá hủy mùa màng, làm suy giảm sản lượng nông nghiệp, gây thiệt hại cho chăn nuôi và làm gián đoạn chuỗi cung ứng lương thực. Chính vì vậy, WFP đã mở rộng các hoạt động ứng phó sớm tại 8 quốc gia nhằm giảm thiểu rủi ro trước khi thiên tai xảy ra.

Cơ quan này dự báo El Niño sẽ đạt cường độ mạnh nhất trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Tuy nhiên, ảnh hưởng của hiện tượng này nhiều khả năng sẽ kéo dài trong suốt năm 2027 do những tác động đến chu kỳ sản xuất nông nghiệp, nguồn nước tưới tiêu và các vụ thu hoạch trong tương lai. Đây cũng là lý do khiến nguy cơ mất an ninh lương thực không chỉ diễn ra trong thời gian ngắn mà có thể kéo dài nhiều mùa vụ liên tiếp.

Về phạm vi ảnh hưởng, WFP nhận định Trung Mỹ và miền Nam châu Phi sẽ là hai khu vực chịu tác động nặng nề nhất của El Niño. Bên cạnh đó, Đông Phi, Nam Á và Đông Nam Á cũng được dự báo đối mặt với nhiều rủi ro do sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Riêng khu vực Mỹ Latinh và Caribe có thể ghi nhận hơn 16 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực, trong khi Đông Phi và miền Nam châu Phi có thể có thêm hơn 18 triệu người bị ảnh hưởng. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, số người thiếu lương thực nghiêm trọng được dự báo tăng thêm khoảng 8,2 triệu người, còn Tây Phi và Trung Phi có thể ghi nhận mức tăng khoảng 12%, tương đương gần 6 triệu người.

Để giảm thiểu những tác động tiêu cực, từ tháng 5/2026, WFP đã kích hoạt các kế hoạch hành động ứng phó sớm tại Nam Sudan, Chad, Mauritania, Uganda, Guatemala và El Salvador, qua đó phân bổ hơn 14 triệu USD hỗ trợ khoảng 500.000 người dân trước khi thiên tai gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo WFP, đầu tư cho công tác chuẩn bị và cảnh báo sớm mang lại hiệu quả kinh tế rất lớn, bởi mỗi 1 USD đầu tư vào các biện pháp phòng ngừa có thể giúp tiết kiệm từ 3 đến 7 USD chi phí khắc phục hậu quả và ứng phó sau thiên tai. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan, các tổ chức quốc tế cho rằng việc tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm và xây dựng hệ thống an sinh bền vững sẽ là chìa khóa để hạn chế nguy cơ khủng hoảng lương thực trên phạm vi toàn cầu.