Vì sao trái đất càng nóng thì băng càng tan, và băng càng tan thì trái đất lại càng nóng. Đây là một cơ chế được gọi là hồi tiếp tan băng-nhiệt độ (ice-albedo feedback), một trong những vòng hồi tiếp dương quan trọng nhất của hệ thống khí hậu Trái đất.
* Nhiệt độ tăng → Băng tan
Khi nồng độ khí nhà kính trong khí quyển tăng, Trái đất giữ lại nhiều nhiệt hơn. Nhiệt độ không khí và đại dương tăng lên khiến băng biển, sông băng và các chỏm băng ở vùng cực bắt đầu tan chảy.
* Băng tan → Giảm khả năng phản xạ bức xạ Mặt trời
Bề mặt băng và tuyết có màu trắng sáng nên có khả năng phản xạ phần lớn bức xạ Mặt Trời trở lại không gian, tức là có giá trị albedo lớn. Băng và tuyết có thể phản xạ tới 80-90% bức xạ Mặt trời, trong khi đó nước biển hoặc mặt đất tối màu chỉ phản xạ một phần nhỏ và hấp thụ phần lớn năng lượng bức xạ. Khi băng tan, diện tích bề mặt trắng sáng giảm đi, thay thế bằng nước biển hoặc đất đá tối màu. Điều này làm Trái đất hấp thụ nhiều năng lượng Mặt trời hơn.
Ảnh minh họa* Hấp thụ nhiều nhiệt hơn → Nhiệt độ tiếp tục tăng
Lượng nhiệt hấp thụ tăng khiến nhiệt độ tiếp tục tăng cao, dẫn đến băng tan nhanh hơn nữa.
Và cứ như vậy, quá trình này lặp lại thành một vòng hồi tiếp dương.
Điều này ảnh hưởng như thế nào???
Sự tan băng không chỉ xảy ra ở Bắc cực hay Nam cực mà còn tác động đến toàn bộ hệ thống khí hậu Trái đất: gia tăng tốc độ nóng lên toàn cầu, góp phần làm mực nước biển dâng do băng trên đất liền tan chảy, thay đổi hoàn lưu khí quyển và đại dương, ảnh hưởng đến phân bố nhiệt độ và lượng mưa, làm gia tăng nguy cơ các hiện tượng thời tiết cực đoan ở nhiều nơi trên thế giới
Trong khoa học Khí hậu, không phải mọi quá trình đều diễn ra theo đường thẳng. Nhiều cơ chế có thể tự khuếch đại lẫn nhau khiến biến đổi khí hậu diễn ra nhanh hơn so với dự đoán nếu không được kiểm soát.
Hiểu về các vòng hồi tiếp khí hậu giúp chúng ta thấy rằng mỗi sự thay đổi dù nhỏ của hệ thống Trái đất đều có thể kéo theo nhiều thay đổi khác. Chính vì vậy, việc giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu càng cần được thực hiện sớm và đồng bộ.