Ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khí tượng thủy văn, môi trường và biển: Thúc đẩy hợp tác Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp

Hội thảo quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý trong và ngoài nước đến từ các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu, môi trường, biến đổi khí hậu và khoa học biển. Trong đó, có sự tham dự của đại diện Đại sứ quán Kazakhstan tại Việt Nam, Cục Khí tượng Thủy văn, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Khí tượng Hàng không, Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam, Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam, cùng nhiều chuyên gia quốc tế đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ.

Phát biểu khai mạc tại hội thảo, TS. Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Vụ trưởng, Vụ Khoa học Xã hội-Nhân văn và Tự nhiên (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của hội thảo trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Bà Hà nhận định rằng khi biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan và ô nhiễm môi trường ngày càng diễn biến phức tạp, các lĩnh vực khí tượng thủy văn, môi trường và khoa học biển đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Trong bối cảnh đó: Các công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big data), viễn thám và mô hình số tiên tiến đóng vai trò then chốt trong công tác dự báo, cảnh báo sớm và hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu. Hợp tác đa bên là điều kiện tiên quyết. Việc tối ưu hóa tiềm năng công nghệ đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ hơn nữa giữa Chính phủ, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.  Hội thảo được kỳ vọng là diễn đàn để các chuyên gia trong và ngoài nước chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm các giải pháp công nghệ đột phá cho tương lai.

Ngài Kanat Tumysh – Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam đã có bài phát biểu quan trọng tập trung vào các giải pháp ứng phó với thách thức môi trường toàn cầu. Đại sứ nhấn mạnh ứng dụng công nghệ và hợp tác đa phương là hai “chìa khóa” không thể tách rời để giải quyết các vấn đề cấp bách về khí hậu và môi trường hiện nay. Ông đặc biệt lưu tâm đến tình trạng khan hiếm và quản lý nguồn nước. Đồng thời, Đại sứ đã đưa ra các đề xuất về các sáng kiến quốc tế nhằm quản trị nguồn nước bền vững, coi đây là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự chung. Ngài Đại sứ cũng chia sẻ những bài học thực tế từ Kazakhstan trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời đánh giá cao những nỗ lực và đóng góp tích cực của Việt Nam trong công tác bảo vệ môi trường và khẳng định tinh thần tiên phong và cam kết của Kazakhstan trong việc cùng Việt Nam và cộng đồng quốc tế thúc đẩy an ninh nguồn nước toàn cầu.

Một trong những nội dung được quan tâm đặc biệt tại hội thảo là định hướng hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn Việt Nam đến năm 2045. Theo TS. Lưu Anh Đức, ngành khí tượng thủy văn đang chịu “áp lực kép” từ biến đổi khí hậu cực đoan và làn sóng công nghệ AI phát triển nhanh chóng. Ông chia sẻ lộ trình hiện đại hóa gồm ba giai đoạn chiến lược, tập trung vào xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, làm chủ công nghệ AI và hình thành hệ sinh thái dữ liệu khí hậu toàn diện. Đáng chú ý, mô hình “Triple Helix” (Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp) được xác định là nền tảng để huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực này.

Phát biểu bế mạc hội thảo, PGS. TS. Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng VKTTVB đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết đối với việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, viễn thám, Internet vạn vật (IoT), blockchain và mô hình số độ phân giải cao nhằm nâng cao năng lực dự báo, giám sát môi trường và quản trị rủi ro thiên tai. Kết thúc bài phát biểu, Viện trưởng gửi lời cảm ơn chân thành đến các chuyên gia, diễn giả trong và ngoài nước, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục duy trì và phát triển các dự án hợp tác trong thời gian tới.