Sign In

MRC tăng cường vận hành hệ thống cảnh báo lũ quét khu vực hạ lưu sông Mê Công thông qua SEAFFGS

08:00 13/11/2026

Chọn cỡ chữ A a  

Tại Hội nghị khu vực về Hệ thống Hướng dẫn và Cảnh báo lũ quét Đông Nam Á (SEAFFGS), Bà Nguyễn Ngọc Hoa, chuyên gia dự báo khí tượng thủy văn vận hành, Trung tâm Quản lý lũ và hạn hán khu vực (RFDMC) thuộc Ủy hội sông Mê Công (MRC), đã trình bày về tình hình triển khai, vận hành hệ thống SEAFFGS phục vụ công tác hướng dẫn và cảnh báo lũ quét tại lưu vực hạ lưu sông Mê Công.

 

Theo báo cáo, từ năm 2024, hệ thống hướng dẫn lũ quét của MRC đã chuyển đổi sang sử dụng SEAFFGS, mang lại nhiều lợi thế trong việc theo dõi, phân tích và cảnh báo nguy cơ lũ quét tại bốn quốc gia thành viên gồm Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam. Hệ thống cung cấp các sản phẩm hướng dẫn lũ quét trong 1, 3 và 6 giờ tiếp theo; đánh giá nguy cơ lũ quét trong 12 và 24 giờ, đồng thời định hướng phát triển sản phẩm cảnh báo nguy cơ sạt lở đất trong 24 giờ tới.

Một trong những điểm nổi bật của SEAFFGS là khả năng tích hợp công nghệ dự báo mưa định lượng bằng các mô hình số trị độ phân giải cao. Trong đó, mô hình WRF IFS với độ phân giải 3 km x 3 km góp phần nâng cao chất lượng dự báo mưa lớn, đặc biệt đối với các khu vực có lượng mưa trên 25 mm/ngày. Hệ thống có khả năng cung cấp thông tin cảnh báo mưa lớn cục bộ trước 24 giờ, hỗ trợ cơ quan dự báo chủ động nhận diện các khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét.

Thực tế vận hành cho thấy, Trung tâm RFDMC đã phát hành nhiều bản tin cảnh báo lũ quét trước 24 giờ tại Campuchia và Lào trong các năm 2024 và 2025. Một số trường hợp điển hình gồm cảnh báo ngày 15/7/2024 tại tỉnh Stung Treng và Preah Vihear (Campuchia); ngày 20/8/2024 tại tỉnh Xayaboury và Bokeo (Lào); cảnh báo ngày 21/7/2025 tại các tỉnh Luang Prabang và Xieng Khouang (Lào), cũng như ngày 24/9/2025 tại Campuchia. Các khu vực được cảnh báo sau đó đã ghi nhận các sự kiện lũ quét thực tế, cho thấy vai trò hỗ trợ quan trọng của hệ thống trong việc nâng cao năng lực cảnh báo sớm thiên tai.

Bên cạnh công tác dự báo, MRC chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu kiểm chứng các sự kiện lũ quét trong giai đoạn 2023–2025, thông qua việc thu thập thông tin từ các quốc gia thành viên và các phương tiện truyền thông. Riêng năm 2024, hệ thống ghi nhận 23 sự kiện lũ quét, trong đó Lào có 14 sự kiện, Campuchia có 4 sự kiện và Việt Nam có 4 sự kiện. Dữ liệu này được sử dụng để đánh giá khả năng phát hiện đúng, bỏ sót sự kiện, cảnh báo sai và xác định các chỉ số chất lượng dự báo như xác suất phát hiện (POD) và tỷ lệ cảnh báo sai (FAR).

 

Để tăng cường hiệu quả cung cấp thông tin, MRC đã phát triển cổng thông tin trực tuyến hỗ trợ tự động hóa việc xây dựng bản tin hướng dẫn lũ quét. Bản tin được cập nhật định kỳ mỗi giờ, cho phép các dự báo viên phân tích nguy cơ lũ quét tại từng khu vực cụ thể. Thông tin cảnh báo được gửi qua thư điện tử tới các cơ quan liên quan, đồng thời cập nhật trên trang thông tin dự báo lũ của MRC. Trung tâm cũng định hướng đa dạng hóa hình thức truyền tải thông tin thông qua các nền tảng truyền thông như Facebook và YouTube, kết hợp tổ chức hội thảo, tập huấn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ dự báo viên tại các quốc gia thành viên.

Trong thời gian tới, MRC xác định một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của SEAFFGS, bao gồm: xây dựng bản đồ phân vùng các khu vực có nguy cơ lũ quét cao; thiết lập cơ chế thu thập và chia sẻ thông tin giữa các quốc gia; triển khai các dự án hợp tác tại những khu vực thường xuyên xảy ra lũ quét; thúc đẩy phương pháp dự báo dựa trên tác động (Impact-Based Forecasting - IBF); mở rộng mạng lưới trạm đo mưa tự động tại các khu vực có nguy cơ cao và tăng cường nhận thức cộng đồng về giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Việc tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả SEAFFGS có ý nghĩa quan trọng trong tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm lũ quét xuyên biên giới tại lưu vực sông Mê Công, góp phần nâng cao khả năng chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra tại các quốc gia trong khu vực.

Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Ý kiến

Giới thiệu hệ thống cảnh báo lũ quét VNOFFG và những nâng cấp mô hình

Giới thiệu hệ thống cảnh báo lũ quét VNOFFG và những nâng cấp mô hình

Tại Hội nghị khu vực về Hệ thống hướng dẫn cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á (SeAFFGS) tổ chức tại Hà Nội tháng 11/2026, nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Thủy văn, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển đã trình bày tham luận “Giới thiệu hệ thống cảnh báo lũ quét VNOFFG và những nâng cấp mô hình”, do TS. Lương Hữu Dũng, TS. Ngô Thị Thủy và ThS. Văn Thị Hằng thực hiện.
Việt Nam đẩy mạnh khai thác và ứng dụng Hệ thống cảnh báo lũ quét, sạt lở đất khu vực Đông Nam Á (SeAFFGS)

Việt Nam đẩy mạnh khai thác và ứng dụng Hệ thống cảnh báo lũ quét, sạt lở đất khu vực Đông Nam Á (SeAFFGS)

Tại Hội nghị khu vực về Hệ thống hướng dẫn cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á (SeAFFGS) tổ chức tại Hà Nội tháng 11/2026, bà Trần Tuyết Mai, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã trình bày về tình hình khai thác, ứng dụng hệ thống SeAFFGS tại Việt Nam và những bài học kinh nghiệm trong quá trình triển khai thực tế.
Đánh giá khả năng nhận diện nguy cơ lũ quét của hệ thống SEAFFGS qua trận lũ quét, sạt lở đất tại Lai Châu năm 2026

Đánh giá khả năng nhận diện nguy cơ lũ quét của hệ thống SEAFFGS qua trận lũ quét, sạt lở đất tại Lai Châu năm 2026

Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Bắc Bộ đã thực hiện nghiên cứu, đánh giá khả năng nhận diện nguy cơ lũ quét của hệ thống Hướng dẫn lũ quét khu vực Đông Nam Á (SEAFFGS) thông qua phân tích trận lũ quét và sạt lở đất xảy ra tại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu vào tháng 7/2026.