Sign In

Thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới trong dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai

14:00 16/11/2026

Chọn cỡ chữ A a  

Chiều ngày 16/11/2026, tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội thảo “Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai” được tổ chức nhằm chia sẻ các nghiên cứu, mô hình thí điểm và giải pháp đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai tại Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp dự và phát biểu khai mạc Hội thảo. Đồng chủ trì có ông Cao Đức Phát, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai; ông Nguyễn Thượng Hiền, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai; ông Lê Trọng Đảm, Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường; Phó Cục trưởng điều hành Cục Khí tượng Thuỷ văn Hoàng Đức Cường tham dự Hội thảo.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các cơ quan thuộc Bộ, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức quốc tế và một số địa phương; được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các Chi cục Phòng, chống thiên tai tại 34 tỉnh, thành phố.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính bất thường, cực đoan và khó dự báo của các hiện tượng thiên tai, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm. Thực tiễn thiên tai trong hai năm 2024–2025 cho thấy những thách thức ngày càng lớn. Năm 2024, bão số 3 (Yagi) là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Bắc Bộ trong nhiều thập kỷ, gây mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Năm 2025, cả nước chịu ảnh hưởng của 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới; lũ vượt mức lịch sử trên 18 tuyến sông ở Bắc Bộ và Trung Bộ, gây thiệt hại kinh tế gần 100.000 tỷ đồng.

Trước yêu cầu đó, việc nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ tiên tiến, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), viễn thám và các mô hình dự báo số, có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành phòng, chống thiên tai.

Ông Cao Đức Phát, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, ông Cao Đức Phát, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai nhận định công tác phòng, chống và ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu cần tiếp tục được đổi mới theo hướng chủ động, hiện đại và sát với thực tiễn. Trong đó, cần nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo và truyền tin thiên tai đến người dân; từng bước chuyển từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo dựa trên tác động cụ thể, chi tiết đến từng địa phương, khu vực, cấp xã, thậm chí xác định rõ các tuyến đường cần cấm lưu thông và những khu vực cần tổ chức sơ tán.

Tại Hội nghị làm việc về công tác phòng, chống, ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu ngày 29/6/2026, các định hướng chỉ đạo quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được quán triệt, tạo cơ sở để các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu, triển khai những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.

Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cần được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ cộng đồng tại các khu vực có nguy cơ cao tăng cường năng lực giám sát, tiếp nhận và xử lý thông tin cảnh báo kịp thời. Những kết quả bước đầu trong ứng dụng công nghệ số để đo đạc, giám sát mưa lũ và sạt lở đất theo thời gian thực là hướng đi có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa thông tin cảnh báo, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và bảo đảm an toàn cho người dân.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng đây là sự kiện có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt trong bối cảnh tình hình thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường và xuất hiện nhiều yếu tố dị thường. Thực tiễn giai đoạn 2023–2025 cho thấy, nhiều loại hình thiên tai đã vượt qua các ngưỡng lịch sử, phá vỡ những kỷ lục trước đây và vượt ngoài khả năng dự báo thông thường. Những diễn biến này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy, phương pháp và nâng cao năng lực phòng ngừa, dự báo, cảnh báo và ứng phó thiên tai.

Từ những vấn đề thực tiễn được thảo luận tại Hội thảo, Thứ trưởng chỉ đạo cần tập trung triển khai đồng bộ năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, đổi mới tư duy và phương pháp dự báo, cảnh báo thiên tai, chuyển mạnh từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động, không chỉ xác định lượng mưa, sức gió hay cường độ thiên tai mà quan trọng hơn là đánh giá được những tác động cụ thể đến đời sống dân sinh, sản xuất, cơ sở hạ tầng và từng khu vực chịu ảnh hưởng. Để thực hiện được mục tiêu này, cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp cận và khai thác hiệu quả các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến trên thế giới. Thứ hai, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông và thống nhất phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Hiện nay, dữ liệu còn phân tán tại nhiều bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, doanh nghiệp. Vì vậy, cần tăng cường kết nối, chia sẻ và tích hợp dữ liệu đa ngành trên nền tảng số; đồng thời xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai và các công cụ giám sát trực quan, hỗ trợ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và ra quyết định.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả cảnh báo sớm và truyền tin thiên tai đến người dân. Dự báo chính xác, cảnh báo sớm là điều kiện quan trọng, nhưng hiệu quả phòng, chống thiên tai chỉ thực sự được bảo đảm khi thông tin cảnh báo đến đúng đối tượng, đúng thời điểm và dễ tiếp cận. Do đó, cần củng cố hệ thống truyền tin thông suốt từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt đến cấp xã, thôn và các khu vực có nguy cơ cao; bảo đảm thông tin vẫn được truyền tải kịp thời trong những tình huống thiên tai diễn biến nhanh, bất thường hoặc xảy ra liên tiếp. Thứ tư, tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các nhà khoa học và cộng đồng trong công tác phòng, chống thiên tai. Cần khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ; đồng thời gắn kết chặt chẽ các kết quả nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn tại địa phương. Các sản phẩm nghiên cứu cần có khả năng ứng dụng lâu dài, được duy trì và phát huy hiệu quả ngay cả sau khi các chương trình, dự án hỗ trợ kết thúc. Thứ năm, củng cố lực lượng và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai ở cơ sở. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng ứng phó và bảo đảm trang thiết bị cần thiết cho lực lượng trực tiếp bám sát địa bàn. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm và bố trí nguồn lực hợp lý, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện từ Trung ương đến địa phương, phù hợp với yêu cầu tinh gọn bộ máy hiện nay.

Phó Cục trưởng điều hành Cục Khí tượng Thuỷ văn tham dự Hội thảo

Thứ trưởng tin rằng, nếu năm nhóm nhiệm vụ, giải pháp trên được triển khai đồng bộ, quyết liệt và gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, công tác phòng, chống thiên tai của nước ta sẽ có những chuyển biến tích cực, từng bước nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại và đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.

Theo thông tin được công bố tại Báo cáo quốc gia về thích ứng với biến đổi khí hậu, mạng lưới quan trắc khí tượng thủy văn quốc gia hiện có 2.807 trạm thuộc nhiều loại hình, bao gồm trạm khí tượng bề mặt, trạm đo mưa tự động, trạm thủy văn, trạm hải văn, radar thời tiết và các hệ thống quan trắc chuyên ngành. Các mô hình dự báo thời tiết số độ phân giải cao của Việt Nam đã có khả năng cung cấp dữ liệu dự báo chi tiết trên lưới 3 km × 3 km. Bên cạnh đó, việc tích hợp dữ liệu vệ tinh, radar thời tiết, trạm quan trắc tự động và hệ thống phát hiện sét đang góp phần nâng cao khả năng giám sát các hiện tượng thời tiết nguy hiểm theo thời gian thực.

Một số hệ thống công nghệ hiện nay đã hỗ trợ dự báo, cảnh báo các hiện tượng dông, lốc, sét và mưa đá trước khoảng 30 phút đến 3 giờ, tạo thêm thời gian để chính quyền địa phương và người dân chủ động triển khai các phương án ứng phó.

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về nhiều hướng ứng dụng công nghệ mới, trong đó nhấn mạnh việc sử dụng AI, Big Data và các mô hình dự báo số trong phân tích, dự báo các hiện tượng khí tượng, thủy văn và thiên tai; ứng dụng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh, hệ thống thông tin địa lý (GIS) và quan trắc tự động trong giám sát diễn biến thiên tai; phát triển các hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai, nâng cao khả năng dự báo lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất.

Bên cạnh đó, các giải pháp công nghệ số trong xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai, hệ thống hỗ trợ ra quyết định, quản lý và chia sẻ thông tin cũng được quan tâm thảo luận. Việc tăng cường kết nối dữ liệu, bảo đảm thông tin cảnh báo được truyền tải nhanh chóng, chính xác và dễ tiếp cận tới chính quyền địa phương, cộng đồng và người dân được xác định là một trong những yêu cầu quan trọng.

Thông qua các tham luận và trao đổi chuyên môn, Hội thảo là diễn đàn để các cơ quan quản lý, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp trong nước và quốc tế chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện cơ hội, thách thức trong triển khai các công nghệ mới tại Việt Nam, đồng thời đề xuất giải pháp thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai.

Các kết quả trao đổi tại Hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu, phát triển các công cụ dự báo hiện đại và từng bước hoàn thiện hệ thống cảnh báo sớm thiên tai theo hướng đồng bộ, liên thông, lấy người dân làm trung tâm. Qua đó, tăng cường năng lực chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo

Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Ý kiến

Phó Cục trưởng điều hành Hoàng Đức Cường kiểm tra công tác vận hành Trạm Radar thời tiết Nha Trang

Ngày 13/11/2026, đoàn công tác Cục Khí tượng Thủy văn do Phó Cục trưởng Hoàng Đức Cường dẫn đầu đã đến thăm, làm việc với Đài Khí tượng Thủy văn Trung Bộ và kiểm tra hoạt động tại Trạm Radar thời tiết Nha Trang (đảo Hòn Tre, tỉnh Khánh Hòa).
Cục Khí tượng Thủy văn tổ chức họp thảo luận về công tác dự báo, cảnh báo mưa, lũ

Cục Khí tượng Thủy văn tổ chức họp thảo luận về công tác dự báo, cảnh báo mưa, lũ

Sáng ngày 9/11/2026, Cục Khí tượng Thủy văn tổ chức cuộc họp thảo luận về tình hình dự báo, cảnh báo mưa, lũ và công tác ứng phó với diễn biến thiên tai tại khu vực Trung Bộ.