Những cơn bão chết người quét qua Nam Á và Đông Nam Á, khiến hơn 1.600 người thiệt mạng

Từ vùng cao nguyên trung tâm Sri Lanka đến các lưu vực sông bị lũ lụt ở Indonesia, một làn sóng lốc xoáy và mưa gió mùa do biến đổi khí hậu đã gây ra một trong những kiểu thời tiết chết chóc nhất mà Nam Á và Đông Nam Á từng chứng kiến ​​trong nhiều năm qua, khiến hơn 1.600 người thiệt mạng, hàng trăm nghìn người phải di dời và ảnh hưởng đến hàng triệu người.

Kể từ giữa tháng 11, các cơn bão nhiệt đới chồng chéo và các hệ thống gió mùa mạnh lên đã gây ra lũ lụt và lở đất thảm khốc trên khắp Sri Lanka, Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Việt Nam. Các nhóm của Liên Hợp Quốc trên khắp khu vực đang hỗ trợ các hoạt động khẩn cấp do chính phủ lãnh đạo với viện trợ lương thực, y tế, nước sạch và vệ sinh, triển khai y tế và đánh giá phục hồi sớm, trong bối cảnh mưa lớn vẫn tiếp diễn và lo ngại cuộc khủng hoảng có thể trầm trọng hơn. “Chúng tôi tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình và duy trì liên lạc chặt chẽ với các cơ quan chức năng quốc gia”, Người phát ngôn Liên Hợp Quốc Stéphane Dujarric phát biểu với các phóng viên tại New York hôm thứ Năm. “Liên Hợp Quốc sẵn sàng hỗ trợ bất kỳ nỗ lực nào đang diễn ra”.

Bão chồng lấn

Các chuyên gia cho biết thảm họa này là do sự hội tụ bất thường của các hệ thống thời tiết mạnh, bao gồm Bão Ditwah và Bão Senyar, cùng với gió mùa Đông Bắc mạnh lên. Nhiệt độ đại dương ấm lên và đường đi của bão thay đổi đã gây ra lượng mưa cực lớn ở những khu vực trước đây ít có nguy cơ xảy ra bão. Trên toàn khu vực, gần 11 triệu người đã bị ảnh hưởng, bao gồm khoảng 1,2 triệu người buộc phải rời bỏ nhà cửa đến nơi trú ẩn, trong khi đường sá, tiện ích và đất nông nghiệp đã bị cuốn trôi.

Sri Lanka: Thảm họa toàn quốc

Sri Lanka đã gánh chịu một số hậu quả nặng nề nhất sau khi Bão Ditwah đổ bộ vào ngày 28 tháng 11, gây ra lũ lụt và lở đất trên gần như toàn bộ hòn đảo. Số người chết cao nhất được ghi nhận tại các huyện miền núi Kandy, Nuwara Eliya và Badulla, nơi lở đất quét qua các cộng đồng dân cư đồn điền. Lũ lụt nghiêm trọng cũng gây ngập lụt các huyện phía tây và tây bắc - bao gồm cả vùng ngoại ô Colombo - làm gián đoạn thị trường, giao thông và nguồn cung cấp nước. Trẻ em là đối tượng bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề, với ước tính hơn 275.000 trẻ em bị ảnh hưởng.

Indonesia: Lũ quét và lở đất

Tại Indonesia, những trận mưa lớn kéo dài từ ngày 22 đến ngày 25 tháng 11 đã gây ra lũ lụt và lở đất chết người trên khắp Aceh, Tây Sumatra và Bắc Sumatra, tàn phá hàng chục huyện. Số liệu chính thức cho thấy hơn 830 người đã thiệt mạng, ít nhất 500 người vẫn mất tích và hơn 880.000 người phải di dời. Tổng cộng, hơn ba triệu người đã bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, sườn đồi bị sập và cơ sở hạ tầng bị phá hủy.

Toàn bộ các ngôi làng đã bị nhấn chìm, cầu bị cuốn trôi và đường sá bị chia cắt, khiến các cộng đồng bị cô lập và làm chậm trễ các nỗ lực cứu hộ. Các đội cứu hộ đang phải sử dụng trực thăng và thuyền để cung cấp viện trợ cho các khu vực không thể tiếp cận bằng đường bộ. Người phát ngôn Liên Hợp Quốc Dujarric cho biết: “Chúng tôi đang hợp tác chặt chẽ với chính phủ về nước sạch, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân (WASH), hậu cần và phối hợp với các đối tác địa phương”.

Thái Lan và Malaysia: Sơ tán hàng loạt

Di chuyển về phía đông, mưa gió mùa tăng cường đã tấn công miền nam Thái Lan, nơi 12 tỉnh bị ảnh hưởng. Ít nhất 185 người đã thiệt mạng, 367 người mất tích và hơn bốn triệu người bị ảnh hưởng. Hơn 219.000 cư dân đã phải di dời do các con sông vỡ bờ và các vùng ven biển trũng thấp bị ngập lụt. Tại quốc gia láng giềng Malaysia, lũ lụt trên khắp tám bang miền bắc và miền trung đã khiến khoảng 37.000 người phải di dời. Chính quyền tiếp tục ban hành lệnh sơ tán và cảnh báo thời tiết khi mưa vẫn tiếp diễn.

Việt Nam: Mùa bão liên tục

Việt Nam đang phải đối mặt với tổng thiệt hại do một trong những mùa bão khắc nghiệt nhất trong nhiều năm qua. Kể từ tháng 10, một loạt các cơn bão đã gây ngập lụt và thiệt hại nặng nề cho nhiều vùng rộng lớn của đất nước, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Những trận mưa lớn kéo dài từ giữa tháng 11, kết hợp với Bão nhiệt đới Koto, đã gây ra các trận lở đất mới và tình trạng di dời kéo dài. Một kế hoạch ứng phó chung cấp quốc gia đang được triển khai để giải quyết tình trạng mất an ninh lương thực, rủi ro sức khỏe và cơ sở hạ tầng bị hư hại. Để hỗ trợ công tác ứng phó, 2,6 triệu đô la đã được phân bổ từ Quỹ Ứng phó Khẩn cấp Trung ương của Liên Hợp Quốc (CERF).

Thảm họa gia tăng do biến đổi khí hậu

Các cơ quan của Liên Hợp Quốc cho biết các cơn bão phản ánh sự chuyển dịch rộng hơn sang thời tiết khắc nghiệt và khó lường hơn trên khắp khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Bão Ditwah di chuyển xa bất thường về phía nam dọc theo bờ biển Sri Lanka, trong khi bão Senyar hình thành gần xích đạo ở eo biển Malacca - một hiện tượng hiếm gặp. Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), trong báo cáo mới nhất được công bố tuần trước, đã cảnh báo rằng nhiệt độ tăng cao đang định hình lại cơ bản bối cảnh rủi ro của khu vực. Nước biển ấm hơn đang làm tăng khả năng xảy ra mưa cực đoan, trong khi tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nạn phá rừng và mất đất ngập nước đang làm trầm trọng thêm tác động của lũ lụt. Ngay cả khi đã có cảnh báo sớm, mực nước dâng cao nhanh chóng vẫn tràn ngập các tuyến đường sơ tán ở một số địa điểm.

Tin ngắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Nguồn: https://news.un.org/en/story/2025/12/1166516