Trận lũ quét xảy ra rạng sáng 11/10 tại huyện Gorkha, miền trung Nepal, đã phá hủy hàng chục ngôi nhà, làm hư hỏng nhiều cây cầu và công trình thủy điện. Theo thống kê ban đầu, 5 người vẫn mất tích, trong khi ít nhất 82 người đã được sơ tán khỏi các khu vực chịu ảnh hưởng.
Các khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ quét ở làng Chumnubri, huyện Gorkha (Nepal)Theo Trung tâm Phát triển miền núi tổng hợp quốc tế (ICIMOD), lũ quét xuất hiện vào khoảng 4 giờ sáng theo giờ địa phương, kéo theo bùn đất, đá và nhiều vật liệu trôi xuống khu vực hạ lưu sông Budhi Gandaki. Dòng lũ gây thiệt hại nghiêm trọng cho các khu dân cư và cơ sở hạ tầng dọc tuyến sông.
Số liệu do Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý rủi ro thiên tai quốc gia Nepal công bố tối 11/10 cho biết, khoảng 45 ngôi nhà đã bị phá hủy hoàn toàn, 27 ngôi nhà khác bị hư hại một phần. Ba dự án thủy điện và 4 cây cầu cũng bị ảnh hưởng, trong đó có 2 cầu đường bộ và 2 cầu treo. Ngoài ra, một số cột điện cao thế và tháp thông tin liên lạc ven sông bị hư hỏng, gây thêm khó khăn cho việc duy trì các hoạt động thiết yếu tại khu vực thiên tai.
Trong số những người chưa được tìm thấy có 2 phụ nữ và 3 nam giới tại khu vực Ungilung, thuộc Chumchet, huyện Gorkha. Trước nguy cơ mực nước sông Budhi Gandaki tiếp tục tăng, chính quyền đã yêu cầu người dân sinh sống gần bờ sông khẩn trương di chuyển đến nơi an toàn. Cảnh báo cũng được phát đi đối với các cộng đồng dọc sông Budhi Gandaki, Trishuli và Narayani nhằm chủ động ứng phó với khả năng nước lũ tiếp tục dâng cao.
Bốn trực thăng được triển khai để hỗ trợ công tác tìm kiếm, cứu nạn và sơ tán người dân. Các đội cứu hộ trên mặt đất đồng thời được huy động để tiếp cận những khu vực bị ảnh hưởng, tìm kiếm người mất tích và đưa hàng cứu trợ đến các địa điểm cần thiết. Tuy nhiên, tình trạng cầu bị hư hỏng cùng những thiệt hại đối với hệ thống điện và thông tin liên lạc đang gây trở ngại cho hoạt động ứng cứu.
Về nguyên nhân, đánh giá sơ bộ được ICIMOD dẫn lại cho rằng một vụ sạt lở đất gần Chumchet có thể đã tạo thành vật cản tạm thời trên dòng sông. Nước tích tụ phía thượng lưu sau đó có thể đã thoát xuống hạ lưu khi khối đất đá bị phá vỡ, cuốn theo bùn và đá, hình thành dòng lũ quét. Dù vậy, cơ chế hình thành trận lũ vẫn cần được kiểm chứng thêm thông qua khảo sát thực địa.
Các chuyên gia địa chất cùng nhân sự vận hành thiết bị bay không người lái đã được cử đến khu vực xảy ra thiên tai để kiểm tra hiện trường, đánh giá dấu vết sạt lở và xác định phạm vi thiệt hại. Cơ quan chức năng cũng đang xem xét phương án xây dựng cầu tạm nhằm từng bước khôi phục giao thông, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác cứu hộ và vận chuyển hàng hỗ trợ.
Trong thời gian tới, việc tìm kiếm 5 người mất tích, bảo đảm an toàn cho người dân và hỗ trợ các khu vực bị cô lập tiếp tục là những nhiệm vụ ưu tiên. Chính quyền đồng thời khuyến cáo người dân tuân thủ hướng dẫn sơ tán, tránh tiếp cận các khu vực ven sông khi dòng chảy còn diễn biến phức tạp.
Sự việc cho thấy những rủi ro đặc biệt nghiêm trọng tại các khu vực miền núi khi sạt lở đất có thể làm thay đổi dòng chảy, tạo vật cản tạm thời và dẫn đến lũ quét bất ngờ. Việc tăng cường theo dõi mưa, giám sát diễn biến sông suối, phát hiện sớm nguy cơ sạt lở và truyền thông tin cảnh báo kịp thời đến cộng đồng là những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại về người và tài sản do thiên tai.