Trong năm 2026, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng, nhất là tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, lưu ý nguy cơ xuất hiện bão mạnh.
Theo nhận định tình hình thiên tai và dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong năm 2026, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng, nhất là tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ; số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm 12,7 cơn trên biển Đông, 5,1 cơn đổ bộ vào đất liền).
Cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện bão mạnh, thậm chí rất mạnh, tăng cấp nhanh (tiềm ẩn nguy cơ siêu bão), quỹ đạo và thời điểm hoạt động phức tạp, khó dự báo; lũ trên các sông Trung, Nam Trung Bộ (từ Quảng Trị đến Lâm Đồng) và các sông nhỏ, thượng lưu sông chính Bắc Bộ ở mức BĐ2-3, có sông trên BĐ3, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh khu vực vùng núi.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn lại bài học thiệt hại do thiên tai gây ra trong năm 2025, ông Hiệp cho biết trong năm qua có 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông (trong đó có 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới), vượt kỷ lục năm 2017 là 20 cơn (16 cơn bão, 4 áp thấp nhiệt đới). Trong đó, các cơn bão (số 5, số 9, số 10, số 11 và số 13) di chuyển rất nhanh, cường độ rất mạnh, trái quy luật.
Về mưa lũ, ngập lụt, trên cả nước cũng ghi nhận mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 21 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ (sông Cầu, sông Thương, sông Trung, sông Bằng, sông Cà Lồ, sông Lô, sông Ngòi Thia, sông Ngòi Hút, sông Bưởi, sông Mã, sông Yên, sông Cả, sông Bồ, sông Vu Gia, sông Thu Bồn, sông Ba, sông Kỳ Lộ, sông Dinh Ninh Hòa, sông Lũy, sông Cam Ly, sông Đa Nhim).
Cùng với đó là tình trạng ngập lụt rất nghiêm trọng tại các đô thị, vùng trũng thấp, nhất là tại thành phố Hà Giang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa,... Ngoài ra, triều cường vượt lịch sử tại hạ lưu sông Tiền, sông Hậu.
Đáng chú ý, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, vẫn vẫn còn thiệt hại đáng tiếc về người trong thiên tai do chủ quan, bất cẩn hoặc chưa thực hiện nghiêm túc, đầy đủ chỉ đạo, khuyến cáo của cơ quan chức năng; công tác dự báo, cảnh báo sớm, chi tiết cho một số loại hình thiên tai cực đoan xảy ra trong phạm vi hẹp như mưa lớn cực đoan cục bộ, lũ đặc biệt lớn, vượt lịch sử, sạt lở đất, lũ quét, dông, lốc,… còn hạn chế và vẫn luôn là thách thức, nhất là trong các đợt thiên tai lớn bất thường.
Bên cạnh đó, trên cả nước hiện nay cũng chưa có bản đồ phân vùng nguy cơ sạt lở đất, lũ quét tỉ lệ lớn chi tiết cho từng thôn, bản để người dân biết cũng như phục vụ công tác di dời, sắp xếp dân cư, công tác chỉ đạo ứng phó.
Trong khi đó, khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng nói chung, công trình phòng, chống thiên tai nói riêng còn hạn chế trước diễn biến mưa lũ cực đoan hiện nay; quy trình vận hành đơn hồ, liên hồ chứa các lưu vực sông đã bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, không phù hợp với tình huống diễn biến mưa lũ cực đoan đã xảy ra, chưa cập nhật được theo các tình huống cực đoan "lũ chồng lũ, lũ đặc biệt lớn."
Ngoài ra, phương án ứng phó thiên tai, cứu hộ, cứu nạn tại một số địa phương cũng còn hạn chế, lúng túng, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác ứng phó thiên tai, cứu hộ cứu nạn còn thiếu, nhất là với khu vực vùng sâu, vùng xa; kết nối, đảm bảo thông tin liên lạc để cập nhật tình hình thiên tai, thiệt hại và phục vụ công tác chỉ đạo, chỉ huy tại một số nơi còn chưa kịp thời.