Trước dự báo hiện tượng El Niño sẽ đạt cường độ từ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và kéo dài đến giữa năm 2027, thành phố Đà Nẵng đang khẩn trương xây dựng các phương án ứng phó với ba nhóm loại hình thiên tai chính có khả năng xảy ra. Các kịch bản được đặt ra gồm: số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có thể ít hơn trung bình nhiều năm nhưng cường độ có xu hướng mạnh; lượng mưa cả mùa thiếu hụt song vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các trận mưa cực đoan gây ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất; cùng với đó là tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước kéo dài trên diện rộng.
Dự báo xác suất các cấp cường độ El Niño giai đoạn tháng 7/2026– 6/2027Theo bản tin dự báo, cảnh báo khí hậu thời hạn mùa mới nhất của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, xác suất El Niño phát triển đến cường độ mạnh và rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 12/2026 là rất cao. Trong đó, từ tháng 8 đến tháng 10, El Niño được dự báo đạt cường độ từ mạnh đến rất mạnh; từ tháng 10 đến tháng 12 có khả năng duy trì ở mức rất mạnh trước khi tiếp tục kéo dài đến giữa năm 2027.
Nhận định của Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho thấy đợt El Niño lần này có nhiều điểm tương đồng với các giai đoạn El Niño mạnh và rất mạnh từng xảy ra vào các năm 1982–1983, 1997–1998, 2015–2016 và 2023–2024. Đây đều là những thời kỳ ghi nhận nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, tác động sâu rộng đến tài nguyên nước, sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.
Trên cơ sở tổng hợp các nguồn thông tin dự báo, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng nhận định từ tháng 8/2026 đến tháng 5/2027, nhiệt độ trung bình trên địa bàn có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng kéo dài và bốc thoát hơi nước mạnh. Lượng mưa trong mùa mưa bão được dự báo thiếu hụt khoảng 20–40% so với trung bình nhiều năm, kéo theo dòng chảy trên các sông suy giảm, lượng nước về các hồ chứa thấp hơn đáng kể và nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước ở mức rất cao, đặc biệt tại các khu vực ven biển.
Mặc dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, song dưới tác động của biến đổi khí hậu, nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh, mưa lớn cực đoan, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ vẫn hiện hữu. Điều này đặt ra yêu cầu công tác phòng, chống thiên tai phải được triển khai theo hướng quản lý đa hiểm họa thay vì chỉ tập trung vào một loại hình thiên tai riêng lẻ.
Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết, số liệu thống kê từ các đợt El Niño trong quá khứ cho thấy khu vực hạ du lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn vẫn có thể xuất hiện những trận mưa cực đoan với diễn biến rất khó dự báo. Vì vậy, trong phương án phòng chống thiên tai giai đoạn 2026–2027, các địa phương cần xây dựng các kịch bản ứng phó riêng đối với mưa cực đoan nhằm chủ động triển khai khi có tình huống xảy ra. Đồng thời, khả năng hạn hán và thiếu nước tại các hồ chứa lớn trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn trong ba tháng mùa lũ cũng được đánh giá ở mức rất cao.
Theo ông Trương Xuân Tý, một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là nguy cơ các hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn không tích đủ nước trong mùa lũ năm 2026 để đáp ứng nhu cầu cấp nước sinh hoạt, sản xuất và phát điện trong mùa khô năm 2027. Trước thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã giao Chi cục Tài nguyên nước và Thủy lợi khẩn trương làm việc với Cục Quản lý tài nguyên nước nhằm đề xuất điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực, bảo đảm phù hợp với diễn biến khí tượng thủy văn mới và có thể áp dụng ngay từ đầu mùa lũ năm nay.
Song song với đó, các đơn vị quản lý hồ chứa được yêu cầu tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống quan trắc tự động lưu lượng nước về hồ và tăng cường ứng dụng công nghệ dự báo theo thời gian thực nhằm nâng cao hiệu quả điều tiết, vận hành hồ chứa. Việc theo dõi sát diễn biến nguồn nước sẽ giúp các cơ quan quản lý chủ động hơn trong việc cân bằng giữa mục tiêu phòng chống lũ, tích nước phục vụ mùa cạn và bảo đảm an ninh nguồn nước.
Ông Trương Xuân Tý cho biết thêm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham vấn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị liên quan để sớm xây dựng các kịch bản ứng phó phù hợp với diễn biến của El Niño, đồng thời điều chỉnh kế hoạch triển khai các biện pháp cấp bách nhằm bảo đảm cấp nước trên địa bàn thành phố theo sát diễn biến thực tế và các bản tin dự báo.
Theo TS. Lê Hùng, giảng viên Khoa Xây dựng công trình thủy, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng), kinh nghiệm từ các đợt El Niño mạnh trước đây cho thấy mặc dù tổng lượng mưa giảm đáng kể và dòng chảy trên sông suy giảm, nhưng vẫn có khả năng xuất hiện những trận mưa rất lớn do bão và áp thấp nhiệt đới gây ra. Vì vậy, Đà Nẵng cần chuyển từ tư duy chỉ tập trung phòng chống lũ sang quản lý tổng hợp đồng thời cả rủi ro lũ lụt và hạn hán.
Theo các chuyên gia, việc vận hành các hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn cần được thực hiện linh hoạt hơn, dựa trên các thông tin dự báo khí tượng, thủy văn và dữ liệu quan trắc thời gian thực thay vì áp dụng cứng nhắc theo lịch vận hành. Đồng thời, thành phố cần ưu tiên bảo đảm an ninh nguồn nước, xây dựng sớm các kịch bản ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước trong mùa khô năm 2027; tiếp tục nâng cao năng lực dự báo mưa, dòng chảy về hồ chứa để chủ động ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan, bảo đảm an toàn công trình, an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng trong bối cảnh El Niño được dự báo sẽ tác động mạnh trong thời gian tới.