Các chuyên gia dự báo số lượng bão sẽ ít hơn trong năm nay, nhưng có một điểm cần lưu ý.

Các chuyên gia dự báo thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) hôm thứ Năm cho biết họ dự đoán mùa bão Đại Tây Dương năm nay sẽ là một trong những mùa ít hoạt động nhất trong nhiều năm qua.

Mặc dù dữ liệu cho thấy khu vực Đại Tây Dương – nơi thường xuyên hứng chịu các cơn bão đổ bộ – sẽ có một khoảng thời gian "dễ thở" hơn, các nhà khoa học của NOAA cảnh báo rằng một mùa bão hoạt động mạnh bất thường ở Đông Thái Bình Dương có thể ảnh hưởng đến Bờ Tây và Hawaii. Dự báo cho mùa bão Đại Tây Dương – kéo dài từ ngày 1 tháng 6 đến hết tháng 11 – cho thấy sẽ có từ 8 đến 14 cơn bão được đặt tên. Con số này cho thấy một mùa bão có cường độ thấp hơn mức trung bình.

Một mùa bão điển hình ở Đại Tây Dương thường có 14 cơn bão được đặt tên, trong đó có 7 cơn bão cuồng phong (hurricane) và 3 cơn bão trong số đó đạt cấp độ mạnh (Cấp 3 trở lên). Ông Neil Jacobs, người đứng đầu NOAA, phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Năm rằng cơ quan này dự kiến ​​sẽ có từ 3 đến 6 cơn bão được đặt tên phát triển thành bão cuồng phong. Trong số đó, dự báo có từ 1 đến 3 cơn sẽ trở thành bão cuồng phong mạnh (Cấp 3 trở lên).

Số lượng bão cuồng phong được dự báo tại khu vực Bắc Đại Tây Dương

Cơ sở cho dự báo này là khả năng rất cao về việc hình thành hình thái thời tiết El Niño trong mùa hè năm nay. Hiện tượng toàn cầu này dự kiến ​​sẽ kéo dài đến mùa thu, đóng vai trò như một yếu tố kìm hãm hoạt động bão tại khu vực Đại Tây Dương. "Mặc dù tác động của El Niño tại lưu vực Đại Tây Dương thường có thể hạn chế sự phát triển của bão, nhưng vẫn luôn có những yếu tố bất định về diễn biến cụ thể của từng mùa bão," ông Ken Graham, Giám đốc Cơ quan Thời tiết Quốc gia thuộc NOAA, cho biết.

Trong nhận thức của công chúng, khái niệm về một mùa bão "hoạt động mạnh" không nằm ở tổng số lượng các cơn bão, mà phụ thuộc vào việc chúng đổ bộ vào đâu. Theo ông Phil Klotzbach, một nhà nghiên cứu tại Đại học Bang Colorado, quan điểm này "mang đậm tính chất lấy Hoa Kỳ làm trung tâm". Nhóm nghiên cứu của ông đã đưa ra dự báo tương tự vào tháng 4 và cho biết họ có thể sẽ điều chỉnh giảm các con số dự báo trong bản cập nhật vào tháng tới. Tiến sĩ Klotzbach lưu ý rằng, mặc dù mùa bão năm ngoái vượt mức trung bình xét theo hầu hết các chỉ số khoa học, nhiều người dân Hoa Kỳ vẫn có thể coi đó là một mùa bão yên ắng do ít cơn bão lớn đổ bộ vào bờ biển nước này. Tuy nhiên, thực tế đã có ba cơn bão cấp 5 (mức mạnh nhất) xuất hiện trong năm đó, bao gồm bão Melissa – cơn bão gây ra sự tàn phá nặng nề tại Jamaica do sức gió mạnh và lũ lụt. Xác suất thống kê về việc một cơn bão lớn đổ bộ vào Hoa Kỳ trong năm nay thấp hơn, nhưng không phải là bằng không. El Niño (thường) kìm hãm các cơn bão ở Đại Tây Dương.

Trong lĩnh vực khí tượng học, El Niño không mang tính tốt hay xấu – đó chỉ là một sự thay đổi tự nhiên trong các hình thái thời tiết toàn cầu. Tại khu vực Đại Tây Dương, nó được xem là một "đối thủ" đáng gờm đối với sự hình thành bão. Các đợt El Niño mạnh ở Thái Bình Dương tạo ra những thay đổi về gió ở tầng cao tại Đại Tây Dương, có khả năng phá vỡ cấu trúc các cơn bão ngay từ giai đoạn mới hình thành. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng xảy ra. Năm 2023, dù có sự hiện diện của El Niño, nhiệt độ nước biển tại Đại Tây Dương lại cao kỷ lục. Điều này tạo ra một cuộc giằng co giữa tác động của gió do El Niño gây ra và nguồn năng lượng khổng lồ từ đại dương. Kết quả là mùa bão năm đó đã ghi nhận 20 cơn bão được đặt tên, vượt xa các dự báo ban đầu.

Năm nay, nhiệt độ nước biển tại Vịnh Mexico và vùng Caribe đang ở mức "gần kỷ lục," theo lời ông Brian McNoldy, một nhà nghiên cứu về bão tại Đại học Miami. Tuy nhiên, tại khu vực nhiệt đới sâu (vùng gần Xích đạo nhất), nhiệt độ lại ở mức gần với bình thường. Ông cho biết, nếu mức nhiệt độ này duy trì, năm nay có thể sẽ giống như năm 2015 – năm chỉ ghi nhận 11 cơn bão được đặt tên. Tuy nhiên, ngay cả trong một năm tương đối ít bão như vậy, siêu bão Joaquin vẫn gây thiệt hại cho các hòn đảo ở khu vực trung tâm và đông nam Bahamas, đồng thời làm chìm tàu ​​chở hàng El Faro.

Năm 2018 là một ví dụ khác về một năm El Niño lẽ ra phải yên ắng hơn, nhưng thực tế lại chứng kiến ​​bão Michael đổ bộ vào bờ biển Florida. Bất chấp điều kiện môi trường vốn không thuận lợi cho sự hình thành bão, Michael đã tìm thấy một vùng khí quyển ổn định cục bộ, cho phép nó mạnh lên thành bão cấp 5 và tàn phá nhiều ngôi nhà dọc theo khu vực Panhandle.

Dữ liệu lịch sử phản ánh sự biến động này. Trong 15 mùa El Niño có nhiệt độ cao nhất kể từ năm 1950, đã có 11 cơn bão đổ bộ vào Hoa Kỳ. Ngược lại, trong các mùa chịu ảnh hưởng của La Niña – hiện tượng đối nghịch với El Niño và mang lại nhiệt độ mát mẻ hơn – con số này tăng vọt lên 31, theo Tiến sĩ Klotzbach.

Tình hình tại Thái Bình Dương lại khác biệt.

Trong khi các khu vực dọc theo Đại Tây Dương có thể được "dễ thở" hơn trong năm nay, thì các khu vực ở Đông Thái Bình Dương lại có nguy cơ đối mặt với số lượng bão nhiều hơn mức bình thường. Các cơn bão hình thành ở cả hai đại dương thường di chuyển về phía tây, do đó bão ở Thái Bình Dương hiếm khi ảnh hưởng đến Bờ Tây Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nếu một cơn bão hình thành ở Thái Bình Dương gần đất liền, nó có thể gây ra gió mạnh và mưa lớn trước khi di chuyển ra khơi. Đôi khi, một khối khí có thể chặn đường đi của bão, đẩy nó về phía bắc hoặc đông bắc, hướng tới bán đảo Baja California, bờ biển phía tây Mexico hoặc thậm chí là miền Nam California.

El Niño thường thúc đẩy hoạt động bão gia tăng ở khu vực Đông Thái Bình Dương. Năm 2023 – năm gần nhất xảy ra El Niño – bão Otis đã khiến các chuyên gia dự báo bất ngờ khi mạnh lên nhanh chóng trước khi đổ bộ vào Acapulco, Mexico. Trước đó trong cùng mùa bão, bão Hilary đã tiến về phía Nam California và trút mưa lớn gây ngập lụt tại vùng sa mạc phía tây nam.

Hawaii cũng đối mặt với nguy cơ gia tăng. Quần đảo này vẫn đang trong quá trình phục hồi sau tháng Ba có lượng mưa cao kỷ lục; mặc dù tiểu bang thường được bảo vệ bởi vùng nước mát hơn ở phía đông, nhưng El Niño có thể tạo ra một hành lang cho phép bão tiếp cận từ phía nam.

Tin ngắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Nguồn: https://www.nytimes.com/2026/05/21/weather/noaa-hurricane-forecast-2026.html