Khi biến đổi khí hậu kéo dài mùa nắng nóng ở châu Âu, các trường học phải chống chọi với cái nóng gay gắt

Sau khi trải qua đợt nắng nóng kéo dài một tuần mà không có máy điều hòa và hệ thống thông gió kém, nữ hiệu trưởng cho biết ngôi trường tiểu học của bà chẳng khác nào một chiếc "nồi áp suất".

Nhiệt độ bên trong tòa nhà trường học có từ thế kỷ 19 ở Paris này đã vượt ngưỡng 30 độ C (tương đương 86 độ F). Ngày hội thể thao của trường đã bị hủy bỏ. Một số nhân viên bị đau đầu. Trẻ em tỏ ra cáu kỉnh. Tại một lớp học lớp 2, hai em học sinh đã ngủ gục ngay tại bàn vào lúc 13:30 chiều. "Cơ thể các em đã kiệt sức," Arthur Cattiaux, giáo viên lớp 2 tại trường tiểu học công lập Clignancourt, chia sẻ.

Andreas Flouris, giáo sư tại Đại học Thessaly chuyên nghiên cứu về tác động của nhiệt độ đối với đời sống thường ngày, nhận định rằng đợt nắng nóng tháng Năm đang bao trùm châu Âu tuần này chính là một "lời cảnh tỉnh".

Cho đến gần đây, nhiều trường học ở châu Âu — không giống như bệnh viện hay viện dưỡng lão — vẫn ít chịu ảnh hưởng bởi các rủi ro do nhiệt độ khắc nghiệt gây ra, đơn giản vì năm học thường kết thúc trước khi cái nóng mùa hè ập đến. Tuy nhiên, do biến đổi khí hậu, tình hình này không còn đúng nữa; thời tiết đang trở nên nóng bức sớm hơn trong năm.

Châu Âu là châu lục có tốc độ nóng lên nhanh nhất thế giới, với nhiệt độ tăng khoảng 0,56 độ C (1 độ F) mỗi thập kỷ kể từ những năm 1990. Nguyên nhân một phần là do sự thay đổi của các hình thái thời tiết, cũng như vị trí địa lý gần Bắc Cực, nơi băng tuyết tan chảy làm lộ ra nhiều bề mặt tối màu có khả năng hấp thụ nhiệt.

Theo truyền thống, các trường học ở châu Âu được xây dựng để chống chịu cái lạnh chứ không phải cái nóng, và hiếm khi cần đến máy điều hòa không khí. Thế nhưng giờ đây, những mức nhiệt độ khắc nghiệt vốn chỉ xuất hiện vào kỳ nghỉ hè lại đang lấn sang cả năm học, tạo ra bầu không khí ngột ngạt và dấy lên những chỉ trích cho rằng các trường học tại châu Âu đã chậm trễ trong việc ứng phó với những thay đổi do biến đổi khí hậu.

Trong tuần này, khi hàng loạt kỷ lục nhiệt độ tháng Năm bị phá vỡ tại Anh và một số vùng của Pháp, một nghiệp đoàn giáo viên Pháp đã công bố kết quả khảo sát nội bộ cho thấy nhiệt độ đã vượt mức 28 độ C (82 độ F) tại 90% các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông. Họ cáo buộc một số cơ quan quản lý đã trì hoãn việc đầu tư các giải pháp giảm thiểu tác động của nắng nóng. “Nền kinh tế lớn thứ bảy thế giới thà khuyên học sinh mang theo bình nước, mũ, kem chống nắng và mở cửa sổ còn hơn là đầu tư để đảm bảo an toàn cho nhân viên và học sinh,” công đoàn này cho biết.

Bộ Giáo dục Pháp tuyên bố họ “rất chú trọng đến các vấn đề về sự thoải mái trong trường học” và dẫn chứng hơn 6.200 dự án cải tạo đã hoàn tất hoặc đang được triển khai. Chính phủ cũng đã lập kế hoạch ứng phó với các đợt nắng nóng.

Các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ cao hơn dẫn đến kết quả thi cử kém hơn. Các đợt nắng nóng cũng buộc các trường phải đưa ra những quyết định khó khăn về việc có nên hủy các buổi học hay không. Tại Pháp, rất ít trường học hủy lớp trong tuần này, mặc dù hàng nghìn trường đã phải đóng cửa trong đợt nắng nóng vào tháng 6 năm ngoái. Nhiều trường học ở Anh đang trong kỳ nghỉ vào tuần này. Những thay đổi, cả ở châu Âu và trên toàn cầu, không chỉ dẫn đến các mức nhiệt độ cực đoan cao hơn mà còn kéo dài khoảng thời gian có thể xảy ra các mức nhiệt độ đó.

Trong giai đoạn từ năm 1979 đến năm 2000, nhiệt độ trung bình hàng ngày ở Bắc bán cầu thường vượt mức 64 độ Fahrenheit (khoảng 17,8 độ C) vào ngày 25 tháng 5 và duy trì trên ngưỡng đó — một chỉ dấu khá chính xác cho mùa ấm áp — cho đến ngày 27 tháng 9. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Viện Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học Maine, năm ngoái, nhiệt độ đã duy trì trên mức 64 độ Fahrenheit từ ngày 13 tháng 5 đến ngày 7 tháng 10. Năm 2024, nhiệt độ vẫn ở trên mức này từ ngày 14 tháng 5 đến ngày 11 tháng 10, chênh lệch thêm gần bốn tuần. “Khi khí hậu ấm lên, chắc chắn bạn sẽ phải đối mặt với khoảng thời gian nắng nóng kéo dài hơn,” ông Carlo Buontempo, Giám đốc Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của châu Âu, nhận định. “Điều này không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng việc thời gian này thay đổi nhiều đến vậy quả là điều đáng chú ý.”

Đối với các trường học, giải pháp rõ ràng nhất là lắp đặt hệ thống điều hòa không khí. Tuy nhiên, người châu Âu thường có xu hướng e ngại sử dụng điều hòa hơn người Mỹ do lo ngại về chi phí năng lượng hoặc tác động tiêu cực đến môi trường. Nhiều người dân Nam Âu cũng tin vào những quan niệm về rủi ro sức khỏe khi cơ thể phải thay đổi đột ngột giữa nhiệt độ nóng bên ngoài và nhiệt độ mát hơn bên trong nhà.

Ông Marcello Pacifico, chủ tịch một công đoàn giáo dục tại Ý, cho biết trong một email rằng chỉ 6% số trường học ở Ý có lắp đặt điều hòa không khí; ông mô tả tình trạng các trường học đang “kiệt quệ vì nắng nóng”. Ông cũng nhận định rằng khí hậu của Ý đang dần chuyển sang trạng thái “gần như cận nhiệt đới”.

Năm ngoái, một cơ quan công quyền của Pháp đã đưa ra báo cáo về các rủi ro khí hậu tại trường học, trong đó khuyến nghị các biện pháp không gây quá tải cho lưới điện, chẳng hạn như lắp đặt hệ thống che nắng hoặc trồng thêm cây xanh. Báo cáo này coi việc sử dụng máy điều hòa không khí là "giải pháp cuối cùng". Tuy nhiên, việc sử dụng máy điều hòa cũng nhận được sự ủng hộ từ những nhân vật có tầm ảnh hưởng. Bà Marine Le Pen, một nhà lãnh đạo phe cực hữu tại Pháp, đã đề xuất ý tưởng về một "kế hoạch lớn trang bị máy điều hòa" và soạn thảo dự luật bắt buộc lắp đặt thiết bị này tại một số không gian công cộng.

Hậu quả của nắng nóng cực đoan thường tác động không đồng đều. Điều này đúng ở quy mô toàn cầu, khi tình trạng gián đoạn việc học tập ảnh hưởng nặng nề đến các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình vốn đang phải đối mặt với lũ lụt, các đợt nắng nóng và hạn hán. Nhưng sự bất bình đẳng này cũng có thể hiện hữu ngay trong nội đô. Bà Anne Sade-Bayol, hiệu trưởng trường tiểu học Clignancourt ở Paris, cho biết phần lớn học sinh của trường sống trong các khu nhà ở xã hội. Bà chia sẻ rằng ngay cả khi cho học sinh nghỉ học và về nhà, các em vẫn phải đối mặt với "cái nóng không thể chịu nổi".

Ngôi trường này trước đó đã được cải tạo để ứng phó tốt hơn với nhiệt độ gay gắt, bao gồm việc lắp đặt đài phun nước và trồng thêm cây xanh trong sân trường.

Tuy nhiên, vào một buổi sáng trong tuần này, ngay tại thời điểm phụ huynh đưa con đến trường, nhiệt độ đã lên tới 25 độ C (77 độ F), buộc học sinh phải di chuyển vào trong nhà. "Tôi không thể nói rằng chưa có biện pháp nào được thực hiện," bà Sade-Bayol nói. "Nhưng vấn đề còn lại là các tòa nhà đã quá cũ kỹ. Chúng tôi cần một căn phòng có máy điều hòa."

Tin ngắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Nguồn: https://www.nytimes.com/2026/05/30/climate/europe-heat-wave-schools.html