Hình ảnh từ thiết bị bay không người lái mang đến góc nhìn hiếm thấy từ trên cao về các loài cá đuối ngoài khơi bờ biển New York

Những thước phim quay bằng thiết bị bay không người lái (drone) ghi lại cảnh hàng chục con cá đuối ở vùng biển ngoài khơi New York đã thu hút sự chú ý của những người đi biển và những người yêu thích sinh vật biển. Hình ảnh này mang đến một góc nhìn từ trên cao hiếm có về một loài vật mà theo các nhà khoa học, đã xuất hiện tại khu vực này từ nhiều thập kỷ qua.

Đoạn phim được Joanna Steidle – một người điều khiển drone chuyên nghiệp tại vùng Hamptons, nổi tiếng với các tác phẩm quay cảnh đại dương từ trên không – ghi lại vào thứ Sáu tuần trước, ngoài khơi Southampton trên đảo Long Island. Những hình ảnh cho thấy một đàn cá đuối mũi bò (cownose rays) đang cùng nhau lướt đi gần mặt nước.

Mô tả về đàn cá đuối trong một cảnh quay khác vào tuần trước, Steidle chia sẻ trên Instagram: “Khi quay những thước phim này, tôi cảm nhận được nhịp tim và hơi thở của mình như hòa nhịp cùng những cái vỗ cánh của chúng... chính trong những khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy mình hoàn toàn kết nối và hiện diện trọn vẹn.”

Theo các chuyên gia, sự xuất hiện này có thể cho thấy loài cá đuối đang di cư xa hơn về phía bắc và xuất hiện tại khu vực này thường xuyên hơn do nhiệt độ đại dương tăng lên. Một khả năng khác là việc sử dụng drone ngày càng phổ biến đã giúp con người dễ dàng quan sát hơn các hoạt động tự nhiên vốn vẫn diễn ra thường ngày của các loài động vật hoang dã.

Đoạn video cho thấy hàng trăm con cá đuối mũi bò (cownose ray) đang bơi cùng nhau trong một đàn – đôi khi được gọi bằng thuật ngữ tiếng Anh là “fever” (tạm dịch: một “cơn sốt” cá đuối). Đây là một loài cá sụn di cư có kích thước lớn, sở hữu phần đầu nhô cao đặc trưng trông giống như mũi bò. Với sải vây lên tới 1 mét, loài cá đuối nhút nhát và không hung dữ này chủ yếu ăn các loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ, chẳng hạn như nghêu và các sinh vật sống dưới đáy biển khác.

Thông thường, loài cá đuối này xuất hiện tại vùng biển Long Island vào những tháng ấm áp. Chúng di cư từ vịnh Chesapeake – một cửa sông ở khu vực miền trung Đại Tây Dương – và các vùng biển xa hơn về phía nam, men theo những dòng nước có nhiệt độ phù hợp với chúng.

Theo các nhà khoa học, khi nhiệt độ đại dương trên toàn cầu tăng nhanh do biến đổi khí hậu, vùng nước ấm hơn có thể đang làm thay đổi thời điểm cũng như phạm vi di cư của loài cá đuối này.

Chia sẻ về hiện tượng này, Dean Grubbs, phó giám đốc nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm ven biển và biển thuộc Đại học Bang Florida, cho biết: “Sự kiện này có khả năng phản ánh một sự dịch chuyển trong lộ trình di cư về phía bắc do tác động của nhiệt độ. Trước đây, vào những năm thời tiết ấm áp, chỉ một số ít cá đuối mũi bò mới tiến xa đến tận Cape Cod; trong khi đó, các đàn lớn thường dừng hành trình di cư về phía bắc tại khu vực vịnh Chesapeake. Hiện nay, khi nhiệt độ đại dương ấm lên, lộ trình di cư về phía bắc của nhiều loài đang ngày càng dịch chuyển xa hơn nữa.”

Ông Grubbs dẫn chứng trường hợp của loài cá mập vây đen (blacktip shark) như một tiền lệ cho sự dịch chuyển về phía bắc này. Ông cho biết, vào thập niên 1970, loài cá mập này hiếm khi xuất hiện ở phía bắc bang Bắc Carolina; đến thập niên 1990, chúng đã trở nên phổ biến tại Virginia và Delaware; còn ngày nay, người ta thường xuyên bắt gặp chúng ở vùng New England trong những mùa hè ấm áp.

Ryan Wallace, phó giáo sư ngành nghiên cứu và khoa học môi trường tại Đại học Adelphi, cho biết cá đuối mũi bò thường ưa thích nhiệt độ nước từ 21–26°C (70–79°F). Điều này có nghĩa là vùng nước ven biển ấm áp tại New York có thể thúc đẩy chúng di cư về phía bắc sớm hơn vào mùa xuân và lưu lại khu vực này lâu hơn. “Nhiệt độ nước phần nào quyết định thời điểm xuất hiện của chúng, từ đó dẫn đến việc hình thành những đàn cá đuối khổng lồ – như những gì mà thiết bị bay không người lái (drone) đã ghi lại được – với số lượng có thể lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn con,” Wallace cho biết. Tuy nhiên, cá đuối mũi bò (cownose ray) không phải là loài mới xuất hiện tại Long Island.

Thomas Grothues, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Rutgers (New Jersey), chia sẻ: “Loài cá đuối mũi bò này vốn rất phổ biến, thường tập hợp thành những đàn lớn dọc theo các bãi biển ở Long Island (New York) và Long Beach Island (New Jersey). Chúng xuất hiện cả ở vùng sóng vỗ lẫn những vùng nước lặng trong các vịnh phía sau các đảo chắn, và tình trạng này đã diễn ra ít nhất 25 năm qua. Mỗi năm, những người đi biển lại ‘phát hiện’ ra chúng như thể đó là lần đầu tiên, và thường nhầm lẫn chúng với cá mập vì phần chóp vây của chúng nhô lên khỏi mặt nước.”

Matthew Ajemian, phó giáo sư nghiên cứu tại Viện Hải dương học Harbor Branch thuộc Đại học Florida Atlantic, cho biết sự hiện diện của cá đuối mũi bò (cownose ray) tại vùng biển New York đã được ghi nhận từ những năm 1800. Ông lưu ý rằng, mặc dù công chúng có thể bắt gặp loài này thường xuyên hơn, nhưng các nhà nghiên cứu cũng cần cân nhắc xem những tiến bộ trong công nghệ thiết bị bay không người lái (drone) đã thay đổi cách thức con người — từ công chúng đến các chuyên gia — quan sát thế giới tự nhiên như thế nào.

“Tôi nghĩ mọi người đang nhìn thấy chúng thường xuyên hơn [trong thực tế cũng như trên mạng]. Chúng ta cũng cần lưu ý đến ‘định kiến ​​của người quan sát’, bởi lẽ ngày nay việc ghi lại những hình ảnh như vậy đã trở nên dễ dàng hơn nhiều,” Ajemian chia sẻ. Ông nói thêm: “Công nghệ drone thực sự hỗ trợ đắc lực trong việc quan sát những sinh vật tương đối hiếm gặp — mặc dù có lẽ thuật ngữ chính xác hơn để mô tả mật độ của chúng tại New York là ‘không phổ biến’.”

Đồng quan điểm với Ajemian, Kevin Weng, phó giáo sư tại Viện Khoa học Hàng hải Virginia thuộc Đại học William & Mary, cho biết drone đặc biệt hữu ích để quan sát cá đuối mũi bò từ trên cao; tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cần tính đến cả yếu tố địa điểm và tần suất thực hiện các quan sát đó. “Drone thực sự rất tuyệt vời. Điều chúng ta cần hiểu rõ là sự phân bổ của nỗ lực quan sát,” ông nhận định.

Dẫu vậy, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng drone là một công cụ mới đầy giá trị trong việc nghiên cứu cá đuối mũi bò, đặc biệt là trong việc ước tính kích thước và theo dõi sự di chuyển của chúng. “Drone chắc chắn mang đến cho chúng ta những góc nhìn và quan điểm chưa từng có trước đây đối với nhiều loài sinh vật. Việc ước tính quy mô quần thể cá đuối mũi bò đặc biệt khó khăn vì chúng thường di chuyển theo những đàn rất lớn. Tôi cho rằng drone có thể là công cụ hữu ích để ước tính số lượng của các loài như cá đuối mũi bò — vốn dành phần lớn thời gian ở gần mặt nước,” Grubbs cho biết.

Tin ngắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Nguồn: https://www.theguardian.com/us-news/2026/aug/12/new-york-stingrays-drone-footage