Ngày 06/11/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 2129/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch xác định các nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Trong đó, hiện đại hóa năng lực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai được xác định là một trong những định hướng quan trọng.
Kế hoạch đặt mục tiêu hiện đại hóa năng lực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai ngang tầm với các quốc gia hàng đầu trong khu vực. Theo đó, phấn đấu tự động hóa trên 95% đối với các trạm khí tượng, trạm đo mực nước, đo mưa, đo gió trên cao và trên 40% đối với các trạm đo lưu lượng. Đây là những mục tiêu quan trọng nhằm nâng cao khả năng thu thập dữ liệu quan trắc liên tục, kịp thời, phục vụ phân tích, nhận định và dự báo diễn biến các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm.
Về chất lượng dự báo, Kế hoạch đặt mục tiêu bảo đảm độ tin cậy của dự báo trước 2 - 3 ngày đối với áp thấp nhiệt đới, trước 3 - 5 ngày đối với bão; trước 2– - 3 ngày đối với lũ trên các hệ thống sông lớn ở Bắc Bộ, trước 1 -2 ngày đối với lũ trên các hệ thống sông lớn ở Trung Bộ và trước 10 ngày đối với lũ trên các hệ thống sông lớn ở Nam Bộ.
Cùng với đó, phấn đấu 100% khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất được rà soát, cập nhật, xác định trên bản đồ cảnh báo; 100% khu vực trọng điểm, xung yếu về phòng, chống thiên tai được lắp đặt hệ thống theo dõi, giám sát. Hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành phòng, chống thiên tai cũng được định hướng xây dựng theo yêu cầu đầy đủ, chính xác, đồng bộ, liên thông và cập nhật theo thời gian thực.
Để thực hiện các mục tiêu này, Kế hoạch yêu cầu nâng cấp, bổ sung, hiện đại hóa trang thiết bị và công nghệ theo dõi, phân tích, dự báo, cảnh báo thiên tai thuộc hệ thống dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn quốc gia và hệ thống giám sát biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Trong đó, chú trọng các khu vực miền núi, ven biển miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long, là những khu vực có yêu cầu cao về theo dõi, giám sát và cảnh báo các loại hình thiên tai đặc thù.
Một định hướng đáng chú ý của Kế hoạch là tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo thiên tai theo hướng chuyển từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động. Đây là bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận thông tin dự báo, cảnh báo: không chỉ cung cấp thông tin về hiện tượng thiên tai có thể xảy ra, mà còn hướng tới làm rõ nguy cơ, phạm vi và mức độ ảnh hưởng đối với con người, cơ sở hạ tầng, hoạt động sản xuất và đời sống dân sinh.
Để hiện thực hóa định hướng này, Kế hoạch nhấn mạnh việc phát triển công nghệ dự báo số, dự báo định lượng mưa và dự báo lũ phục vụ vận hành hồ chứa, phòng, chống lũ, ngập lụt. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tiên tiến trong theo dõi, giám sát, phân tích và cảnh báo thiên tai.
Đối với lũ quét, sạt lở đất, Kế hoạch yêu cầu rà soát, xây dựng và cập nhật bản đồ phân vùng nguy cơ, phân vùng rủi ro; tăng cường cảnh báo sớm tại các khu vực có nguy cơ cao; hiện đại hóa các trạm đo mưa, trạm quan trắc thủy văn, cảm biến độ ẩm đất và hệ thống truyền tin tự động. Việc kết hợp dữ liệu quan trắc với công nghệ phân tích, mô hình dự báo và thông tin địa hình sẽ góp phần nâng cao khả năng nhận diện các khu vực có nguy cơ, hỗ trợ chính quyền địa phương chủ động tổ chức sơ tán dân cư, bố trí lực lượng và triển khai các biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Khi thông tin dự báo, cảnh báo được gắn với đánh giá tác động cụ thể, các cơ quan chỉ đạo, điều hành và chính quyền cơ sở có thêm căn cứ để đưa ra quyết định ứng phó sát với tình hình thực tế. Đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả truyền tin cảnh báo đến cộng đồng, giúp người dân hiểu rõ nguy cơ tại nơi sinh sống và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn.
Bên cạnh nhiệm vụ nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 đề ra 8 nhóm nội dung, giải pháp tổng thể, gồm: rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách; nâng cao nhận thức và tăng cường quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; tăng cường quản lý, nâng cao năng lực lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo; điều tra cơ bản, rà soát, điều chỉnh quy hoạch và phương án ứng phó; phát triển khoa học công nghệ; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; đầu tư xây dựng, nâng cấp công trình phòng, chống thiên tai.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh thông tin, truyền thông, phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức về thiên tai, phấn đấu 100% chính quyền các cấp, cơ quan, tổ chức và hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin, hiểu biết kỹ năng phòng, tránh thiên tai. Cùng với đó là kiện toàn tổ chức, lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp; tăng cường đào tạo, tập huấn, trang bị kiến thức, kỹ năng, phương tiện và thiết bị phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.
Nguồn: https://baochinhphu.vn/