Sign In

El Niño gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước trên toàn cầu và tại Việt Nam trong mùa khô 2026–2027

08:00 19/11/2026

Chọn cỡ chữ A a  

El Niño được dự báo tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng đầu năm 2027, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và thiếu hụt nguồn nước tại nhiều khu vực trên thế giới. Tại Việt Nam, lượng mưa và dòng chảy trên nhiều lưu vực sông có khả năng thiếu hụt đáng kể so với trung bình nhiều năm, đặc biệt là nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026–2027.

Mùa khô 2026-2027, lượng mưa và dòng chảy trên nhiều lưu vực sông được dự báo thiếu hụt do ảnh hưởng của El Nino

Theo các tổ chức khí tượng quốc tế, El Niño đang trở thành một trong những yếu tố chi phối đáng chú ý đối với diễn biến khí hậu toàn cầu trong giai đoạn cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Sự nóng lên bất thường của lớp nước biển bề mặt tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương nhiệt đới làm thay đổi hoàn lưu khí quyển, ảnh hưởng đến quy luật phân bố mưa và nhiệt độ tại nhiều khu vực trên thế giới.

Tại Đông Nam Á, El Niño thường làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt lượng mưa, nắng nóng kéo dài và khô hạn. Indonesia, Malaysia và Philippines là những quốc gia cần theo dõi nguy cơ suy giảm nguồn nước, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và hoạt động thủy điện. Tại Australia, điều kiện thời tiết nóng và khô có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, thiếu nước và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

Ở khu vực Nam Phi, một số quốc gia như Zimbabwe, Zambia, Malawi và Mozambique có nguy cơ đối mặt với tình trạng thiếu mưa, suy giảm nguồn nước và những tác động bất lợi đối với an ninh lương thực. Trong khi đó, tại Trung và Nam Mỹ, El Niño có thể làm gia tăng tình trạng khô hạn tại một số khu vực thuộc Trung Mỹ và lưu vực Amazon, nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ mưa lớn, lũ lụt tại khu vực ven biển Peru và Ecuador.

Các chuyên gia khí hậu nhận định, tác động của El Niño không đồng nhất giữa các khu vực mà phụ thuộc vào điều kiện địa lý, thời điểm trong năm và đặc điểm khí hậu từng vùng. Tuy nhiên, khi kết hợp với nền nhiệt toàn cầu đang ở mức cao do biến đổi khí hậu, hiện tượng này có thể làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan, gây áp lực lớn đối với tài nguyên nước, sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.

Tại Việt Nam, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước gia tăng trong mùa khô 2026–2027. Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ tháng 8 đến nửa đầu tháng 11/2026, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm; hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới ít hơn, lượng mưa thiếu hụt tại nhiều khu vực. Dòng chảy trên các lưu vực sông phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15–30%, một số lưu vực thiếu hụt trên 60%.

Dung tích các hồ chứa thủy điện lớn ở Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Huế đạt khoảng 70–99% dung tích thiết kế. Các hồ từ thành phố Đà Nẵng đến Đắk Lắk và Đồng Nai phổ biến đạt 40–80%. Trong khi đó, dung tích các hồ chứa thủy lợi đạt trung bình khoảng 63–86% dung tích thiết kế.

Dự báo từ cuối tháng 11/2026 đến tháng 5/2027, El Niño tiếp tục chi phối thời tiết, có xu hướng suy yếu trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2027. Nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm; lượng mưa có khả năng thiếu hụt từ 20–40%.

Dòng chảy trên các lưu vực sông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20–40%, một số sông thiếu hụt đến 70%. Dòng chảy đến các hồ chứa ở Bắc Bộ có thể thiếu hụt từ 20–40%; tại Trung Bộ và Nam Bộ thiếu hụt từ 30–50%, cá biệt một số hồ có thể thiếu hụt tới 70%.

Tình trạng ít mưa kết hợp với nền nhiệt cao làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Một số khu vực ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể xảy ra thiếu nước cục bộ. Các khu vực cần đặc biệt theo dõi gồm duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.

Đáng chú ý, tại Đồng bằng sông Cửu Long, nguy cơ xâm nhập mặn trong mùa khô 2026–2027 cần được đặc biệt lưu ý, với mức độ có thể tương tự các mùa khô năm 2015–2016 và 2019–2020. Đây là những mùa khô từng ghi nhận tình trạng xâm nhập mặn nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đời sống người dân.

Trước tình hình trên, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia khuyến cáo người dân và các hộ sản xuất sử dụng nước tiết kiệm, chủ động dự trữ nước; thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn và hướng dẫn của chính quyền địa phương; điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp với khả năng cung cấp nguồn nước thực tế.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, cần chủ động bố trí mùa vụ, sử dụng nước tưới hợp lý, ưu tiên cấp nước cho những giai đoạn cây trồng có nhu cầu nước cao, không mở rộng sản xuất vượt quá khả năng bảo đảm nguồn nước. Các địa phương và đơn vị quản lý công trình cần thường xuyên cập nhật diễn biến mưa, dòng chảy, dung tích hồ chứa để xây dựng phương án điều tiết, phân bổ nguồn nước phù hợp; ưu tiên bảo đảm nước phục vụ sinh hoạt, đồng thời cân đối nhu cầu sản xuất nông nghiệp, phát điện và duy trì dòng chảy tối thiểu.

Đối với ngành năng lượng, cần chủ động phương án cung ứng điện trong thời gian cao điểm nắng nóng năm 2027, trên cơ sở cập nhật khả năng nguồn nước và tình hình vận hành các hồ chứa thủy điện.

Trong bối cảnh El Niño tiếp tục tác động đến diễn biến khí hậu toàn cầu, việc tăng cường theo dõi, dự báo và cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn, nguồn nước có ý nghĩa quan trọng. Các địa phương, đơn vị và người dân cần chủ động triển khai các giải pháp ứng phó, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, góp phần giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng

Ý kiến

Từ cảnh báo sớm đến hành động sớm: đề xuất khung ngưỡng kích hoạt ứng phó thiên tai

Từ cảnh báo sớm đến hành động sớm: đề xuất khung ngưỡng kích hoạt ứng phó thiên tai

Tại Hội thảo “Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai” tổ chức ngày 16/11/2026 tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ông Nguyễn Xuân Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, Cục KTTV đã có những đề xuất trong công tác phòng, chống thiên tai tại Việt Nam
Theo dõi sát dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, chủ động ứng phó mưa lũ tại Trung Bộ

Theo dõi sát dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, chủ động ứng phó mưa lũ tại Trung Bộ

Trước dự báo khu vực Trung Bộ có khả năng xuất hiện một đợt mưa lớn diện rộng từ ngày 08 đến đêm 11/11/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 73/CĐ-TTg ngày 07/11/2026, yêu cầu 8 tỉnh, thành phố gồm Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai và Đắk Lắk chủ động triển khai các phương án ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Công điện nhấn mạnh yêu cầu theo dõi sát diễn biến thiên tai, thông tin kịp thời đến cơ quan chức năng và người dân, không để bị động, bất ngờ trước các tình huống có thể xảy ra.