Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết có 70% khả năng nhiệt độ trung bình toàn cầu trong năm năm này sẽ nóng hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Một cặp vợ chồng lớn tuổi nghỉ ngơi dưới bóng râm trong đợt nắng nóng năm 2005 ở Bắc KinhCó 70% khả năng giai đoạn 2025-2029 sẽ nóng hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, các nhà dự báo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) dự đoán trong một báo cáo vào thứ Tư.
Ngưỡng 1,5 độ C có ý nghĩa biểu tượng quan trọng, vì tất cả các chính phủ đã nhất trí trong thỏa thuận khí hậu Paris năm 2015 sẽ cố gắng hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức đó. Kể từ đó, các nhà ngoại giao chủ trì các cuộc đàm phán về khí hậu đã mô tả mục tiêu nhiệt độ là “Ngôi sao phương Bắc” của thế giới và cam kết “duy trì mục tiêu 1,5 độ C”. Các nhà dự báo của WMO lập luận rằng, nếu nhiệt độ toàn cầu trung bình trong những năm từ 2025-2029 nóng hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp 1850-1900, điều này không nhất thiết có nghĩa là mục tiêu của Thỏa thuận Paris sẽ bị vi phạm. Họ và các nhà khoa học làm việc với Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) cho biết nhiệt độ tăng nên được đo theo mức trung bình 20 năm chứ không phải 5 năm.
Hướng tới 1,5 độ C
Tuy nhiên, Adam Scaife, một nhà vật lý người Anh đã làm việc trên bản cập nhật “dự báo khí hậu hàng năm đến hàng thập kỷ” mới nhất của WMO, đã nói với các phóng viên rằng việc duy trì mức ấm lên dưới 1,5 độ C thậm chí trong một khung thời gian dài hơn “sẽ cần sự can thiệp ngẫu nhiên của biến đổi khí hậu tự nhiên”. Ông cho biết điều này có thể bao gồm hiện tượng thời tiết La Niña hoặc dao động Bắc Cực âm dẫn đến sự lạnh đi của mùa đông Á-Âu. Nhưng ông nói thêm rằng “rất khó có khả năng biến đổi tự nhiên sẽ hỗ trợ chúng ta theo cách cụ thể đó”.
Đồng nghiệp của Scaife là Leon Hermanson, từ Văn phòng Khí tượng Anh, nói thêm rằng một vụ phun trào núi lửa “sẽ thay đổi dự báo khá nhiều”. Các vụ phun trào núi lửa giải phóng lưu huỳnh đioxit phản chiếu ánh sáng mặt trời từ trái đất, gây ra sự sụt giảm lớn nhưng tạm thời về nhiệt độ toàn cầu.
Trong Thỏa thuận Paris, tất cả các chính phủ đã ký kết hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở mức “thấp hơn nhiều so với 2 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp” và “tiếp tục nỗ lực hạn chế mức tăng nhiệt độ ở mức 1,5 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp, thừa nhận rằng điều này sẽ làm giảm đáng kể các rủi ro và tác động của biến đổi khí hậu”. Chính phủ chưa bao giờ thống nhất về cách xác định mức tăng nhiệt độ toàn cầu 1,5 độ C, nhưng các nhà khoa học có ảnh hưởng của IPCC cho biết mức này nên được đo lường như mức trung bình trong khoảng thời gian 20 năm.
Trung bình hai mươi năm
Để đánh giá điều này bằng các quan sát thực tế, có nghĩa là phải đợi mười năm kể từ bất kỳ năm cụ thể nào để thu thập đủ dữ liệu để biết liệu mức trung bình có vượt quá 1,5 độ C trong năm đó hay không. Vì vậy, thay vào đó, các nhà dự báo của WMO ước tính mức trung bình 20 năm bằng cách sử dụng các quan sát trong mười năm qua kết hợp với các dự đoán cho mười năm tiếp theo. Sử dụng cách tính trung bình 20 năm này cho năm 2024, họ phát hiện ra rằng năm ngoái, thế giới nóng hơn 1,44 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp - mặc dù riêng năm 2024 đã cao hơn 1,55 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp. Scaife cho biết “Chúng ta vẫn còn thiếu 1,5 độ C ở mức trung bình toàn cầu”.
Báo cáo của WMO cho biết có 80% khả năng ít nhất một năm giữa năm 2025 và 2029 sẽ ấm hơn năm nóng nhất từng được ghi nhận hiện tại là năm 2024 và có 86% khả năng ít nhất một năm sẽ cao hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Các nhà dự báo cũng ước tính có 1% khả năng một năm giữa năm 2025 và 2029 sẽ cao hơn 2 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp. Scaife gọi đây là “khả năng gây sốc”, vốn đã tăng từ “thực sự không thể xảy ra chỉ vài năm trước” lên thành “cực kỳ không thể xảy ra”.
Phát biểu với các phóng viên trực tuyến từ “Geneva đầy nắng”, giám đốc dịch vụ khí hậu của WMO Chris Hewitt cho biết “thật hấp dẫn khi tập trung” vào việc liệu giới hạn 1,5 độ C đã bị phá vỡ hay chưa nhưng “mỗi phần nhỏ của một độ đều quan trọng - điều thực sự quan trọng là phải giữ mức ấm lên ở mức thấp nhất có thể”. Ông cho biết Thỏa thuận Paris đã làm giảm mức dự báo nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng và hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP30 tại Brazil vào tháng 11 là “cơ hội để thế giới đoàn kết lại” và để “những người ra quyết định và hoạch định chính sách hành động vì khí hậu”.
Tin vắn: Phòng Thông tin KTTV phục vụ cộng đồng
Nguồn: https://www.climatechangenews.com/2025/05/28/scientists-predict-global-warming-of-more-than-1-5c-for-2025-2029-period/