Từ ngày 21 đến ngày 24/9/2026, tại Hà Nội, Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì tổ chức Hội nghị Ban tư vấn dự báo thời tiết nguy hiểm của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO). Sự kiện quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cơ quan khí tượng thủy văn đến từ nhiều quốc gia, nhằm tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm trước các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.
Khẳng định vai trò của Việt Nam trong hợp tác khí tượng thủy văn quốc tế
Việc WMO lựa chọn Việt Nam là địa điểm tổ chức Hội nghị Ban tư vấn dự báo thời tiết nguy hiểm năm 2026 là một dấu mốc quan trọng, góp phần khẳng định vị thế, uy tín và những đóng góp tích cực của ngành khí tượng thủy văn Việt Nam trong hợp tác quốc tế.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính phức tạp và khó lường của nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan. Các hiện tượng như bão mạnh, mưa lớn, lũ quét, nắng nóng gay gắt và các hình thái thời tiết nguy hiểm khác đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm và cung cấp thông tin phục vụ phòng, chống thiên tai. Đặc biệt, sự phát triển của hiện tượng El Niño được dự báo có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng và nhiều hình thái thời tiết cực đoan trên phạm vi toàn cầu, đặt ra những thách thức mới đối với công tác quản lý tài nguyên và phòng, chống thiên tai.
Theo Báo cáo số 10411/BC-BNNMT ngày 12/9/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về “Đánh giá nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Niño, đề xuất giải pháp ứng phó nhằm bảo đảm nước sinh hoạt và nhu cầu nước cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và góp phần bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng”, sự phát triển nhanh của El Niño có thể tạo ra những thách thức đáng kể đối với an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, an ninh năng lượng và an toàn cộng đồng.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo sớm và tăng cường khả năng cung cấp thông tin khí tượng thủy văn phục vụ ra quyết định ngày càng trở nên cấp thiết. Công tác phòng ngừa cần được chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, qua đó góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Quy tụ các chuyên gia khí tượng thủy văn đến từ nhiều quốc gia
Hội nghị năm nay dự kiến quy tụ 30 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, tạo diễn đàn để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tri thức và thảo luận các giải pháp trước những thách thức ngày càng phức tạp của thời tiết nguy hiểm. Trong số này có 16 đại biểu quốc tế đến từ Ban Thư ký WMO và đại diện các cơ quan khí tượng thủy văn của 13 quốc gia thuộc nhiều khu vực trên thế giới, gồm: Hoa Kỳ, Pháp, Liên bang Nga, Nam Phi, Ấn Độ, New Zealand, Indonesia, Senegal, Kenya, Tanzania, Cameroon, Costa Rica và Bosnia và Herzegovina.
Sự tham gia của các chuyên gia đến từ nhiều khu vực, với điều kiện khí hậu và đặc điểm thiên tai khác nhau, sẽ góp phần tạo nên một diễn đàn trao đổi đa chiều về công tác dự báo thời tiết nguy hiểm, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp và chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia.
Trong bốn ngày làm việc, Hội nghị sẽ tập trung thảo luận các định hướng kỹ thuật, cơ chế phối hợp và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hệ thống dự báo thời tiết nguy hiểm ở quy mô quốc gia, khu vực và toàn cầu.
Thúc đẩy Chương trình Dự báo thời tiết nguy hiểm và sáng kiến “Cảnh báo sớm cho tất cả”
Một trong những nội dung trọng tâm của Hội nghị là xem xét và mở rộng Chương trình Dự báo thời tiết nguy hiểm (Severe Weather Forecasting Programme – SWFP) của WMO. Chương trình là một trong những nỗ lực quan trọng nhằm tăng cường khả năng dự báo và cảnh báo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ cao và còn hạn chế về năng lực dự báo.
Các nội dung thảo luận tại Hà Nội cũng góp phần hỗ trợ triển khai Sáng kiến “Cảnh báo sớm cho tất cả” (Early Warnings for All – EW4All) do Liên hợp quốc và WMO thúc đẩy, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân trên thế giới đều được tiếp cận và bảo vệ bởi các hệ thống cảnh báo sớm trước các hiểm họa thiên tai. Thông qua Hội nghị, các chuyên gia sẽ trao đổi về cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu, nâng cao năng lực chuyên môn và hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia trong dự báo, cảnh báo và ứng phó với các tình huống thời tiết nguy hiểm.
Đây cũng là cơ hội để tăng cường kết nối giữa các cơ quan khí tượng thủy văn, các nhà khoa học và các tổ chức quốc tế, hướng tới xây dựng hệ thống dự báo và cảnh báo ngày càng hiệu quả, kịp thời và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.
Đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong dự báo
Bên cạnh các phương pháp dự báo truyền thống, Hội nghị sẽ là diễn đàn để các nhà khoa học và chuyên gia trao đổi về những tiến bộ mới trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và phát triển các mô hình dự báo số toàn cầu.
Một trong những xu hướng quan trọng được quan tâm là sự chuyển dịch từ “dự báo hiện tượng” sang “dự báo dựa trên tác động”, đồng thời tăng cường “cảnh báo dựa trên rủi ro”.Theo hướng tiếp cận này, thông tin khí tượng thủy văn không chỉ dừng lại ở việc cung cấp các thông số về lượng mưa, tốc độ gió, nhiệt độ hay cường độ bão, mà được chuyển hóa thành những thông tin thiết thực về khả năng và mức độ tác động của thiên tai đối với con người, cơ sở hạ tầng và các hoạt động kinh tế - xã hội. Việc nâng cao chất lượng thông tin dự báo, cảnh báo theo hướng này có ý nghĩa quan trọng trong hỗ trợ các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và người dân đưa ra quyết định phù hợp, đặc biệt trong các tình huống thiên tai nguy hiểm.
Các thông tin dự báo và cảnh báo có thể phục vụ hiệu quả công tác bảo vệ sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, hồ chứa, cơ sở hạ tầng, đồng thời góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của người dân trước các hiện tượng cực đoan như bão mạnh, nắng nóng gay gắt, mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất.
Việt Nam giới thiệu năng lực quan trắc, dự báo với các chuyên gia quốc tế
Trong khuôn khổ Hội nghị, Việt Nam sẽ tổ chức chương trình khảo sát thực địa tại một số trạm khí tượng thủy văn trọng điểm trên địa bàn Hà Nội. Hoạt động này nhằm giới thiệu tới các đại biểu quốc tế về hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và quy trình thu thập, xử lý, khai thác dữ liệu phục vụ dự báo, cảnh báo thiên tai của Việt Nam. Đây cũng là dịp để Việt Nam chia sẻ những kết quả và kinh nghiệm trong quá trình hiện đại hóa mạng lưới quan trắc, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng các công nghệ mới trong lĩnh vực khí tượng thủy văn.
Thông qua các hoạt động chuyên môn và khảo sát thực địa, Hội nghị không chỉ tạo điều kiện tăng cường trao đổi khoa học, kỹ thuật mà còn góp phần mở rộng hợp tác giữa Việt Nam với WMO và các cơ quan khí tượng thủy văn trên thế giới.
Việc đăng cai Hội nghị Ban tư vấn dự báo thời tiết nguy hiểm của WMO tại Hà Nội là cơ hội để Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tích cực trong hợp tác khí tượng thủy văn quốc tế; đồng thời góp phần thúc đẩy các giải pháp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và tăng cường khả năng chống chịu trước các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong bối cảnh biến đổi khí hậu.