Trạm Khí tượng Phủ Liễn: "Mắt thần" trăm tuổi gác cửa biển Đông

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, Phủ Liễn chính là "pháo đài" đầu tiên đón đầu và dự báo những cơn bão dữ, bảo vệ bình yên cho vùng duyên hải Bắc Bộ.

Được người Pháp xây dựng từ năm 1902, Phủ Liễn từng là trung tâm nghiên cứu khí tượng hàng đầu Đông Dương. Với độ cao 116m so với mực nước biển, trạm sở hữu vị trí đắc địa để quan sát toàn cảnh sự vận động của các khối khí từ biển vào đất liền.

Không chỉ là một công trình kiến trúc mang đậm phong cách Pháp, đây còn là nơi lưu giữ những dữ liệu khí hậu quý báu suốt hơn một thế kỷ qua - nền tảng quan trọng để các nhà khoa học phân tích sự biến đổi khí hậu tại Việt Nam.

Trong quy trình dự báo khí tượng, số liệu thực đo tại hiện trường chính là "xương sống". Chia sẻ về tầm quan trọng của công tác này, ông Nguyễn Đình Thuật, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn (KTTV) thành phố Hải Phòng, Đài KTTV Bắc Bộ cho biết:

"Đối với công tác dự báo, quan trắc là một khâu cực kỳ quan trọng. Từ những số liệu thực đo, các chuyên gia dự báo sẽ căn cứ vào dữ liệu lịch sử để kiểm nghiệm, mô phỏng và hoàn thiện các phương án dự báo. Điều này giúp các kết quả dự báo đạt độ tin cậy cao và ngày càng chính xác hơn."

Việc kết hợp giữa kinh nghiệm và dữ liệu thực tế giúp các bản tin thời tiết không còn là những con số khô khan mà trở thành công cụ đắc lực để bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Điểm nhấn hiện đại nhất tại trạm chính là hệ thống Radar thời tiết. Được Chính phủ Nhật Bản tài trợ đầu tư từ năm 2017 và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/1/2018, đây là một trong những thiết bị tiên tiến nhất trong mạng lưới khí tượng Việt Nam.

Theo ông Thuật, trạm Radar Phủ Liễn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với khu vực Đông Bắc. Với bán kính quét lên tới 450km, dữ liệu từ trạm có khả năng bao phủ gần như toàn bộ khu vực miền Bắc.

"Số liệu từ trạm Radar Phủ Liễn phục vụ rất tốt cho công tác dự báo cực ngắn, dự báo bão cũng như cảnh báo mưa dông. Đặc biệt trong các tình huống thiên tai bão lũ nguy hiểm, đây là nguồn tin cậy để địa phương đưa ra các phương án ứng phó kịp thời," ông Thuật nhấn mạnh.

Chủ đề "Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai" của năm 2026 là lời nhắc nhở sâu sắc rằng mỗi trạm khí tượng như Phủ Liễn không chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ đo đạc các chỉ số thời tiết, mà còn đang thầm lặng bảo vệ hệ sinh thái và sinh mệnh con người. Tại một thành phố cảng năng động như Hải Phòng, dữ liệu từ Phủ Liễn chính là "nguồn sống" cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội: từ việc đảm bảo an toàn hàng hải giúp tàu thuyền ra vào cảng thông suốt, bảo vệ lồng bè nuôi trồng thủy sản và các khu du lịch trọng điểm Đồ Sơn, Cát Bà, cho đến việc hỗ trợ nông nghiệp bền vững thông qua khả năng chủ động thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trạm khí tượng Phủ Liễn là sự giao thoa hoàn hảo giữa giá trị quá khứ và sứ mệnh tương lai. Giữa những biến động khó lường của thiên nhiên, "mắt thần" trên đỉnh núi Đổng vẫn ngày đêm không ngủ, âm thầm gửi đi những tín hiệu bình yên cho đất liền.