Thực hiện định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Đắk Lắk đang từng bước đưa khoa học - công nghệ trở thành động lực xuyên suốt trong quá trình phát triển. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được tỉnh Đắk Lắk xác định là những động lực quan trọng để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế
Trong đó, ngành nông nghiệp và môi trường đang đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ mới, dữ liệu số và các giải pháp thông minh, từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Lĩnh vực khí tượng thủy văn (KTTV) được xác định là một cấu phần quan trọng, cung cấp dữ liệu và các sản phẩm dự báo, cảnh báo phục vụ trực tiếp sản xuất, quản lý tài nguyên, phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Khoa học công nghệ giữ vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp hiện đại tại tỉnh Đắk Lắk - Ảnh: Tạp chí điện tử thiên nhiên và môi trườngTrong thời gian qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã triển khai nhiều ứng dụng số trong quản lý và sản xuất như hệ thống webGIS cơ sở dữ liệu chăn nuôi, phần mềm theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, hệ thống cảnh báo cháy rừng trực tuyến và các hệ thống phục vụ quản lý chương trình xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, ngành chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu số, số hóa vùng trồng, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ đưa sản phẩm nông nghiệp lên các nền tảng thương mại điện tử. Đối với Đắk Lắk, việc tăng cường ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực KTTV có thể tạo ra nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ quản lý và điều hành sản xuất. Các thông tin về mưa, nhiệt độ, độ ẩm, gió, nguồn nước, hạn hán, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm khi được thu thập, xử lý và tích hợp với dữ liệu đất đai, cây trồng, nguồn nước và sản xuất sẽ giúp nâng cao chất lượng quyết định của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Thực tế, tỉnh đã xác định rõ nhiệm vụ tăng cường theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước, nhận định tình hình hạn hán và cung cấp thông tin để các cấp chính quyền, người dân chủ động ứng phó; trong đó Đài Khí tượng Thủy văn Đắk Lắk được giao tăng cường dự báo, cảnh báo khí tượng, thủy văn và nhận định tình hình hạn hán phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và sản xuất.
Đáng chú ý, trong tháng 6/2026, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk đã làm việc với Cục Khí tượng Thủy văn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam về xây dựng đề xuất dự án ứng phó tổn thất và thiệt hại theo cơ chế kích hoạt rủi ro khí hậu trên địa bàn tỉnh. Đây là hướng tiếp cận cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu khí hậu, thông tin KTTV và các công cụ quản trị rủi ro trong phát triển bền vững. Một trong những hướng đi quan trọng của Đắk Lắk trong thời gian tới là tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các lĩnh vực. Đối với ngành nông nghiệp và môi trường, dữ liệu KTTV cần được kết nối với dữ liệu đất đai, nguồn nước, rừng, cây trồng, chăn nuôi, thủy sản, thiên tai và môi trường, tạo thành hệ thống thông tin đa ngành phục vụ quản lý theo thời gian thực và hỗ trợ ra quyết định.
Khi các nguồn dữ liệu được tích hợp, thông tin KTTV không chỉ dừng ở việc cung cấp bản tin dự báo, cảnh báo mà có thể trở thành một phần của các hệ thống hỗ trợ sản xuất thông minh. Trên cơ sở dự báo mưa, nhiệt độ, hạn hán, nguồn nước và nguy cơ thiên tai, người sản xuất có thể chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng, phương án tưới, chăm sóc và thu hoạch; các cơ quan quản lý có thêm cơ sở để điều hành nguồn nước, phòng chống thiên tai, bảo vệ rừng và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Việc đẩy mạnh khoa học - công nghệ trong ngành Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn hướng trực tiếp đến người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi công nghệ được đưa sâu hơn vào quá trình sản xuất, các ngành hàng chủ lực của tỉnh có điều kiện nâng cao chất lượng, giảm chi phí, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.
Trong đó, lĩnh vực KTTV cần tiếp tục được đặt trong tổng thể hệ sinh thái khoa học - công nghệ của ngành. Tăng cường tự động hóa quan trắc, số hóa dữ liệu, ứng dụng AI, mô hình dự báo, viễn thám và các nền tảng dữ liệu dùng chung sẽ góp phần nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo; đồng thời tăng khả năng cung cấp các sản phẩm KTTV chuyên biệt cho nông nghiệp, thủy lợi, lâm nghiệp, thủy sản, giao thông, đô thị và phòng chống thiên tai. Đặc biệt, trước yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu, thông tin KTTV cần được khai thác sâu hơn trong quy hoạch sản xuất, quản lý tài nguyên nước, xây dựng lịch mùa vụ và đánh giá rủi ro khí hậu. Đây sẽ là một trong những nền tảng quan trọng để Đắk Lắk vừa khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, vừa nâng cao khả năng chống chịu trước các tác động bất lợi của thời tiết và khí hậu.
Với định hướng lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển, sự kết nối giữa dữ liệu KTTV - dữ liệu tài nguyên, môi trường - dữ liệu sản xuất nông nghiệp - công nghệ số sẽ mở ra không gian phát triển mới cho Đắk Lắk. Qua đó, tỉnh có thêm cơ sở để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của các ngành, lĩnh vực trọng điểm, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.
(Nguồn: https://thiennhienmoitruong.vn/dak-lak-day-manh-nghien-cuu-khoa-hoc-cong-nghe-phuc-vu-phat-trien-kinh-te-xa-hoi.html?utm)