Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Niño, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương theo dõi, cập nhật tình hình thời tiết, thiên tai, chủ động triển khai các nhiệm vụ, giải pháp ứng phó, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.
Nội dung chỉ đạo được Văn phòng Chính phủ truyền đạt tại Văn bản số 9694/VPCP-NN ngày 24/9/2026, trên cơ sở báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Niño và các giải pháp ứng phó.
Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương được yêu cầu theo dõi sát diễn biến thời tiết, thiên tai và tác động của El Niño; chủ động triển khai các giải pháp phù hợp, không để tình trạng thiếu nước ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và mục tiêu tăng trưởng.
Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường công tác dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn; bổ sung các bản tin dự báo chuyên đề phục vụ điều tiết, vận hành hồ chứa thủy lợi, thủy điện, phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, nhất là tại những khu vực có nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng, công bố kịch bản và phương án điều hòa, phân phối nguồn nước trên các lưu vực sông, tập trung vào các lưu vực sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.
Cùng với đó, tiếp tục theo dõi chặt chẽ tác động của El Niño, diễn biến khí tượng thủy văn và nguồn nước để xây dựng, cập nhật phương án vận hành hồ chứa theo hướng linh hoạt, an toàn và hiệu quả. Đối với những khu vực được dự báo có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước, cần xem xét tích nước sớm; đồng thời, khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ, cần vận hành phù hợp để bảo đảm dung tích hồ tham gia cắt giảm lũ cho hạ du, bảo đảm an toàn hồ đập và đáp ứng nhu cầu nước vào cuối mùa lũ.
Các địa phương được hướng dẫn chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ, nhất là tại những khu vực được dự báo có nguy cơ hạn hán, thiếu nước.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng xây dựng và tổ chức thực hiện phương án cấp nước an toàn theo các kịch bản nguồn nước đối với các công trình cấp nước sinh hoạt. Trong đó, cần chú trọng các công trình khai thác nước trực tiếp trên lưu vực sông không có hồ điều tiết và các công trình phụ thuộc vào hồ chứa thượng lưu, đồng thời tính đến kịch bản bất lợi nhất do tác động của El Niño.
Bộ Xây dựng rà soát, đẩy mạnh kết nối hạ tầng cấp nước, giảm tỷ lệ thất thoát nước sạch và chuẩn bị phương án tích trữ, cấp nước dự phòng cho các đô thị lớn, các vùng đô thị trọng điểm như Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và Nam Bộ.
Bộ Công Thương được giao xây dựng phương án, kế hoạch sử dụng hợp lý các nguồn năng lượng, chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước về các hồ thủy điện trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhất là tại Trung Bộ và Đông Nam Bộ. Việc vận hành hồ thủy điện cần được phối hợp chặt chẽ với địa phương khu vực hạ du, hạn chế tác động đến các nhu cầu sử dụng nước khác.
Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo, khuyến cáo và hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, điều chỉnh lịch thời vụ, chủ động giảm diện tích canh tác tại những khu vực được dự báo không bảo đảm nguồn nước, nhất là các khu vực nằm ngoài phạm vi cấp nước của hệ thống thủy lợi.
Các địa phương khẩn trương xây dựng phương án vận hành linh hoạt các hồ chứa thuộc thẩm quyền; theo dõi sát diễn biến thời tiết, dự báo, cảnh báo về El Niño, mưa, lũ để quyết định việc tích nước sớm đối với các hồ chứa tại khu vực có nguy cơ cao xảy ra hạn hán, thiếu nước. Khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ lớn, cần chủ động hạ mực nước hồ để bảo đảm dung tích tham gia cắt giảm lũ cho hạ du, bảo đảm an toàn hồ đập và khu vực dân cư phía hạ du.
Các địa phương đồng thời tổ chức khai thác nước mặt và nước dưới đất theo hình thức kết hợp hoặc luân phiên; rà soát khả năng nâng công suất khai thác của các công trình cấp nước tập trung đô thị, nông thôn sử dụng nguồn nước dưới đất để có thể huy động khi xảy ra hạn hán, thiếu nước nghiêm trọng, trong đó ưu tiên nước sinh hoạt và các loại cây trồng có giá trị cao.
Việc xây dựng kịch bản nguồn nước và phương án điều hòa, phân phối tài nguyên nước trên các lưu vực sông cần được các địa phương phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các Bộ, ngành liên quan, nhất là trong trường hợp nguồn nước được dự báo ở trạng thái thiếu hoặc thiếu nghiêm trọng.
Việc theo dõi sát diễn biến El Niño, cập nhật dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn và chủ động xây dựng các kịch bản nguồn nước được xác định là cơ sở quan trọng để điều hành, phân phối và sử dụng hiệu quả nguồn nước, hạn chế tác động của nguy cơ thiếu nước đến đời sống, sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội.
Nguồn: https://baochinhphu.vn/