Chủ đề của Ngày Khí tượng Thế giới năm nay là: “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai”. Khi chúng ta quan trắc hôm nay, chúng ta không chỉ dự báo thời tiết mà chúng ta đang góp phần bảo vệ ngày mai. Mỗi số liệu quan trắc xử lý hôm nay chính là một bước góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng trong ngày mai.
Quan trắc hôm nay (Observing Today) là nền tảng khoa học cho mọi hoạt động dự báo và cảnh báo sớm. Việc thu thập, phân tích và đồng bộ dữ liệu khí tượng, thủy văn, hải văn theo thời gian thực (như quan trắc lượng mưa, theo dõi một vùng mây đối lưu phát triển trên ảnh mây vệ tinh hay quan trắc mực nước tăng hay giảm ở một trạm thủy văn,…) cho phép nhận diện kịp thời các tín hiệu bất thường của khí quyển và nguồn nước. Những tín hiệu ấy, nếu không được quan sát kịp thời và phân tích đúng cách, có thể bị bỏ qua; nhưng nếu được xử lý đầy đủ, chúng trở thành cơ sở để nhận diện sớm nguy cơ thiên tai, từ đó nâng cao độ tin cậy của dự báo.
Bảo vệ ngày mai (Protecting Tomorrow) chính là mục tiêu cuối cùng của công tác dự báo. Từ những quan trắc hôm nay (Observing Today), chúng tôi xây dựng mô hình dự báo, phát hành bản tin cảnh báo sớm, khuyến nghị phương án ứng phó cho chính quyền và người dân: Một bản tin mưa lớn phát sớm vài giờ có thể giúp di dời người dân khỏi vùng có nguy cơ lũ quét; một cảnh báo bão chính xác có thể giảm thiểu thiệt hại về tài sản và sinh mạng; một dự báo hạn hán dài hạn có thể giúp ngành nông nghiệp điều chỉnh lịch thời vụ. Những bản tin dự báo chính xác, những cảnh báo sớm về bão, mưa lớn, lũ, hạn hán hay xâm nhập mặn giúp chính quyền và cộng đồng chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Chủ đề của Ngày Khí tượng Thế giới năm nay là: “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai”Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, “quan sát hôm nay” không chỉ là ghi nhận dữ liệu, mà còn là đầu tư vào hệ thống quan trắc hiện đại, tích hợp dữ liệu vệ tinh, radar, mô hình số và trí tuệ nhân tạo. Quan trắc chính xác là nền tảng để dự báo tin cậy; dự báo tin cậy là nền tảng để bảo vệ con người và phát triển bền vững.
Vì vậy, đối với người làm dự báo khí tượng thủy văn, “Observing Today, Protecting Tomorrow” không chỉ là một khẩu hiệu, mà là triết lý nghề nghiệp: mỗi số liệu chúng tôi xử lý hôm nay chính là một bước góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng trong ngày mai.
Dự báo viên dự báo đang xử lý thông tin để ra bản tin dự báoYếu tố then chốt để “quan trắc hôm nay” thực sự chuyển hóa thành “bảo vệ ngày mai” là sự kết nối đồng bộ giữa quan trắc, dự báo và ứng phó, bảo đảm thông tin khoa học được chuyển hóa thành hành động kịp thời trong thực tiễn.
Thứ nhất: là chất lượng và độ tin cậy của hệ thống quan trắc - bao gồm mạng lưới trạm mặt đất, radar, vệ tinh và các nền tảng thu thập dữ liệu tự động. Dữ liệu phải chính xác, liên tục và được chuẩn hóa.
Thứ hai: cần năng lực phân tích và dự báo hiện đại, thông qua mô hình số, công nghệ tính toán hiệu năng cao và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhằm chuyển dữ liệu thô thành thông tin dự báo có giá trị.
Thứ ba và mang tính quyết định: là cơ chế truyền tải và sử dụng thông tin hiệu quả. Dự báo chỉ thực sự có ý nghĩa khi được truyền đạt kịp thời, dễ hiểu và được tích hợp vào quá trình ra quyết định của cơ quan quản lý cũng như hành động cụ thể của cộng đồng.