Nghiên cứu xây dựng bộ mô hình và quy trình công nghệ dự báo ngập lụt vùng ven biển do nước dâng và sóng trong bão

Tham dự buổi hội thảo có ông Hoàng Đức Cường, Phó cục trưởng Cục KTTV, cùng các thành viên hội đồng.

Đề tài được thực hiện trong giai đoạn từ 12/2022 đến 11/2025, với mục tiêu xây dựng bộ mô hình tích hợp dự báo ngập lụt vùng ven biển do nước dâng và sóng trong bão; ứng dụng thử nghiệm cho hai khu vực ven biển đại diện có và không có đê; đồng thời đề xuất quy trình công nghệ và phương án dự báo phục vụ cảnh báo sớm thiên tai.

Báo cáo thông tin về đề tài và kết quả đạt được, PGS.TS.Nguyễn Bá Thuỷ cho biết:

Đến nay, nhóm nghiên cứu đã hoàn thành việc thu thập, xử lý dữ liệu khí tượng, thủy văn, hải văn và địa hình phục vụ mô phỏng. Các mô hình tiên tiến như WRF, SWAN và ADCIRC đã được tích hợp để mô phỏng gió bão, sóng và nước dâng, qua đó hình thành hệ thống dự báo ngập lụt tổng thể cho vùng ven biển. Đặc biệt, mô hình đã được ứng dụng thử nghiệm tại khu vực ven biển Thanh Hóa với tỷ lệ bản đồ chi tiết 1/10.000, giúp đánh giá các kịch bản ngập lụt do bão và triều cường trong nhiều điều kiện khác nhau. Nghiên cứu đề xuất quy trình công nghệ, phương án dự báo cho khu vực ven biển có đê và không có đê. Ứng dụng công cụ thử nghiệm trong nghiệp vụ dự báo ngập lụt do nước dâng và sóng trong bão.

Bên cạnh kết quả nghiên cứu, đề tài cũng ghi nhận những đóng góp đáng kể trong hoạt động khoa học và đào tạo. Nhóm đã công bố nhiều bài báo trong và ngoài nước, báo cáo tại hội thảo chuyên ngành, đồng thời hỗ trợ đào tạo một nghiên cứu sinh và một học viên cao học. Các báo cáo khoa học được trình bày tại hội thảo năm 2025 tập trung vào mô hình tích hợp dự báo ngập lụt ven biển, đánh giá nguy cơ ngập tại Thanh Hóa trong bối cảnh biến đổi khí hậu và kết quả thử nghiệm mô hình trong mùa bão 2025.

Theo kế hoạch, báo cáo tổng hợp của đề tài được xây dựng gồm 6 chương, trình bày toàn diện từ cơ sở lý luận đến kết quả ứng dụng thực tế. Trong đó, chương đầu giới thiệu tổng quan các nghiên cứu về nước dâng, ngập lụt và ảnh hưởng của bão đối với vùng ven biển; chương hai nêu rõ phạm vi, đối tượng, phương pháp và nguồn số liệu sử dụng trong nghiên cứu.

Các chương tiếp theo tập trung phân tích sâu tác động của thủy triều, sóng và nước dâng do bão đối với vùng ven biển Bắc Bộ, đặc biệt là khu vực Thanh Hóa – nơi được lựa chọn làm khu vực thí điểm. Báo cáo cũng chỉ ra những yếu tố tự nhiên và nhân sinh ảnh hưởng đến nguy cơ ngập lụt, đồng thời đề xuất giải pháp kỹ thuật, công nghệ dự báo và mô phỏng hiệu quả nhằm nâng cao năng lực cảnh báo sớm. Phần cuối cùng của báo cáo tổng hợp trình bày quy trình công nghệ dự báo ngập lụt ven biển và đánh giá kết quả thử nghiệm mô hình trong mùa bão thực tế năm 2025.

Cùng với đó, nhóm nghiên cứu đã công bố và trình bày nhiều kết quả tại các hội thảo khoa học trong năm 2025. Tiêu biểu là báo cáo “Mô hình tích hợp dự báo ngập lụt ven biển do nước dâng và sóng trong bão” của NSC. Phạm Văn Tiến; báo cáo “Nguy cơ ngập lụt tại ven biển Thanh Hóa trong bối cảnh biến đổi khí hậu” do ThS. Nguyễn Phương Anh trình bày; và báo cáo “Một số kết quả dự báo thử nghiệm ngập lụt ven biển do nước dâng và sóng trong bão mùa bão 2025” do ThS. Bùi Mạnh Hà thực hiện.

Đánh giá tiến độ đề tài:

Phát biểu tại buổi họp , Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn cho biết, đề tài đã cơ bản hoàn thành đầy đủ nội dung theo kế hoạch với bốn báo cáo chuyên đề được triển khai đúng tiến độ. “Về cơ bản, tất cả các ý kiến thảo luận đã được nhóm thực hiện tiếp thu và trao đổi kỹ lưỡng. Đánh giá cao nỗ lực của nhóm nghiên cứu, đề tài đã bám sát mục tiêu và hoàn thiện các sản phẩm cấp thiết theo yêu cầu. Hy vọng các sản phẩm cuối cùng sẽ đạt chất lượng để nghiệm thu, đồng thời đề nghị nhóm thực hiện ghi chép, tiếp thu các góp ý để hoàn thiện hơn nữa kết quả nghiên cứu,” ông nhấn mạnh.

Kết quả của đề tài là cơ sở quan trọng phục vụ công tác dự báo, cảnh báo sớm ngập lụt vùng ven biển Việt Nam, góp phần giảm thiểu thiệt hại do bão, nước dâng và sóng lớn, hướng tới phát triển công nghệ dự báo hiện đại và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.