Ngày 21 tháng 6 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 219/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, thay thế Nghị định số 155/2024/NĐ-CP.
Đây là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về khí tượng thủy văn nhằm đáp ứng yêu cầu thi hành Luật Khí tượng thủy văn đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Luật Xử lý vi phạm hành chính, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, thiên tai cực đoan gia tăng cả về tần suất và cường độ, thông tin khí tượng thủy văn trở thành nguồn dữ liệu thiết yếu phục vụ phòng, chống thiên tai, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.
Để bảo đảm việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này, việc xây dựng một cơ chế xử phạt đầy đủ, rõ ràng và khả thi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nghị định số 219/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Nghị định số 155/2024/NĐ-CP, đồng thời luật hóa các quy định mới của Luật Khí tượng thủy văn và Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là rà soát, bổ sung đầy đủ các nhóm hành vi vi phạm hành chính phát sinh từ các quy định mới của pháp luật khí tượng thủy văn. Việc quy định đầy đủ các hành vi vi phạm giúp bảo đảm không bỏ sót đối tượng quản lý, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để xử lý kịp thời các hành vi vi phạm mới phát sinh trong thực tiễn.
Trong quá trình xây dựng Nghị định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Thành viên Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan. Nhiều nội dung đã được chỉnh lý để bảo đảm tính minh bạch, tránh chồng chéo giữa các hành vi vi phạm, đồng thời bảo đảm tính hợp lý của chế tài xử phạt. Điển hình như việc làm rõ hành vi sử dụng dữ liệu khí tượng thủy văn không đúng mục đích; điều chỉnh quy định về tịch thu tang vật, phương tiện đối với hành vi xâm hại công trình khí tượng thủy văn; bổ sung trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện Nghị định.
Nghị định số 219/2026/NĐ-CP không chỉ là văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính mà còn góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch cho việc quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn trong thời kỳ chuyển đổi số.
Việc nâng cao tính răn đe của chế tài xử phạt sẽ góp phần tăng cường ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân; bảo vệ hệ thống công trình khí tượng thủy văn quốc gia; nâng cao chất lượng thông tin dự báo, cảnh báo; phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững đất nước.
Việc triển khai đồng bộ Nghị định số 219/2026/NĐ-CP sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.