Nâng cao năng lực dự báo thiên tai trên biển thông qua hợp tác Việt Nam – Na Uy

Tham dự Hội thảo có Phó Cục trưởng Cục KTTV Đặng Thanh Mai, ông Lưu Anh Đức - Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế, Cục KTTV và đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Cục KTTV.

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Bản ghi nhớ hợp tác về tăng cường năng lực dự báo thời tiết và dịch vụ khí hậu ký tháng 11/2023 giữa Cục Khí tượng Thủy văn và Viện Khí tượng Na Uy, với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác Phát triển Na Uy (NORAD) và Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn Đặng Thanh Mai chia sẻ trong hơn một thập kỷ qua, hợp tác giữa các cơ quan Việt Nam và Na Uy đã được duy trì thông qua trao đổi kỹ thuật, nghiên cứu chung và các khóa đào tạo thực hành. Những hoạt động này tạo cơ hội để dự báo viên và nhà khoa học Việt Nam tiếp cận công nghệ dự báo biển, công cụ nghiệp vụ và kinh nghiệm chuyên môn; qua đó góp phần nâng cao năng lực tại các đơn vị dự báo từ trung ương đến địa phương.

Phó Cục trưởng nhấn mạnh Việt Nam thường xuyên chịu ảnh hưởng của các hiện tượng nguy hiểm trên biển như bão, gió mạnh ngoài khơi, sóng lớn và nước dâng do bão. Những hiện tượng này đe dọa cộng đồng ven biển, an toàn hàng hải và cơ sở hạ tầng. Vì vậy, các bản tin dự báo biển cần chính xác, kịp thời và cụ thể theo từng khu vực để hỗ trợ công tác ứng phó, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và phục vụ phát triển kinh tế biển. Bà cho biết Cục KTTV xác định chuyển đổi số, hiện đại hóa mạng lưới quan trắc và dự báo, cũng như tăng cường hợp tác quốc tế là những hướng cần tiếp tục thúc đẩy. Việc làm chủ các mô hình tiên tiến, công nghệ mã nguồn mở và phương pháp dự báo dựa trên dữ liệu sẽ giúp nâng cao chất lượng dự báo nghiệp vụ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của công tác phòng, chống thiên tai.

Về chương trình hội thảo, Phó Cục trưởng cho biết các phiên làm việc tập trung vào những nội dung thiết thực đối với dự báo biển, gồm ứng dụng sản phẩm Copernicus Marine Service, mô phỏng trường sóng bằng DNORA, trực quan hóa dữ liệu trên nền tảng OpenGeoWeb, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và học máy trong dự báo nước dâng do bão, cùng các công cụ MetOcean Stats và dự báo dựa trên tác động. Bà đề nghị các đại biểu tích cực thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm nghiệp vụ và chủ động thực hành các công cụ mới, hướng tới áp dụng kiến thức thu nhận được vào công tác dự báo hằng ngày.

Phát biểu tại hội thảo, bà Marianne Rabe Knævelsrud, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam, bày tỏ vui mừng khi các đồng nghiệp Việt Nam và Na Uy tiếp tục gặp gỡ, trao đổi về dự báo biển. Bà cho rằng biển có vai trò quan trọng đối với cả hai quốc gia, gắn với sinh kế của người dân và các lĩnh vực như thủy sản, vận tải biển. Phát triển các hoạt động kinh tế biển an toàn, bền vững đòi hỏi các bên hiểu rõ hơn điều kiện trên biển và tăng cường hợp tác trong dự báo. Bà nhấn mạnh nhu cầu dự báo và cảnh báo kịp thời thể hiện rõ qua tác động của bão, nước dâng do bão và ngập lụt ven biển tại Việt Nam. Cảnh báo sớm giúp cộng đồng có thêm thời gian chuẩn bị ứng phó; dự báo đáng tin cậy hỗ trợ những người làm việc trên biển quyết định thời điểm ra khơi hoặc quay trở về. Theo bà, những thông tin này có ý nghĩa trực tiếp đối với an toàn và sinh kế của người dân.

Đại diện Đại sứ quán Na Uy đánh giá hợp tác giữa các cơ quan hai nước trong hơn một thập kỷ qua đã tạo điều kiện để chia sẻ kinh nghiệm, hiểu rõ hơn những thách thức khác nhau dọc theo bờ biển và xây dựng sự tin cậy giữa các đối tác. Bà cũng đề cập mối liên hệ giữa hợp tác dự báo biển với các lĩnh vực rộng hơn như khí hậu, môi trường, quy hoạch không gian biển, thủy sản, giao thông hàng hải và điện gió ngoài khơi. Bà cho biết đã theo dõi báo cáo thường niên năm 2025 của dự án và ghi nhận những tiến bộ trong cảnh báo biển, dự báo bão, cũng như mối liên hệ của các hoạt động này với những lĩnh vực hợp tác khác. Bà nhấn mạnh dự báo cần được truyền tải theo cách dễ tiếp cận và dễ sử dụng để hỗ trợ cộng đồng, cơ quan chức năng và doanh nghiệp đưa ra quyết định tốt hơn. Kết thúc phát biểu, bà cảm ơn các đối tác Việt Nam đã đăng cai hội thảo, đồng thời bày tỏ mong muốn các phiên làm việc sẽ tạo thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm và thảo luận chuyên môn.

Chương trình hội thảo gồm các nội dung chuyên môn về dự báo biển và thống kê MetOcean, GeoWeb và MetOcean Stats. Các đại biểu trao đổi về ứng dụng dịch vụ Copernicus Marine trong dự báo sóng và khai thác số liệu vệ tinh; mô phỏng trường sóng bằng DNORA; đánh giá mô hình học sâu trong dự báo nước dâng do bão; và giới thiệu một số sản phẩm của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia trên nền tảng OpenGeoWeb. Chương trình cũng có các phiên thực hành GeoWeb và nội dung dự báo dựa trên tác động.

Một số hình ảnh tại Hội thảo: