Tại Hội thảo tập huấn “Kỹ năng tác nghiệp an toàn trong thiên tai cho đội ngũ phóng viên chuyên trách phòng, chống thiên tai khu vực miền Bắc” ngày 15/5, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã có những thông tin nhận về xu thế thời tiết, thiên tai và diễn biến bão, lũ năm 2026.
Theo nhận định của Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia, số lượng bão, áp thấp nhiệt đới trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng đến đất liền có khả năng ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông khoảng 11-13 cơn, ảnh hưởng đến đất liền khoảng 5-6 cơn). Dự báo khoảng dưới 11 cơn bão, áp thấp nhiệt đới khả năng xuất hiện trên Biển Đông và dưới 5 cơn ảnh hưởng đến đất liền.
"Năm El Nino thường ít bão, nhưng cũng cần đề phòng hiện tượng bão bất thường thường cả về cường độ, cũng như quỹ đạo, bên cạnh đó những đợt mưa lớn cục bộ xảy ra trong thời đoạn ngắn có thể gây ra lũ quét hoặc sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng ở các khu đô thị", ông Hoàng Phúc Lâm nhấn mạnh.
Hiện tượng ENSO sẽ chuyển dần sang trạng thái El Nino từ tháng 6-9/2026 với xác suất 85-95%, sau đó tiếp tục duy trì trạng thái El Nino đến đầu năm 2027. Có khoảng 20-25% El Nino đạt cường độ mạnh.
Trong điều kiện El Nino, ở hầu hết các vùng của Việt Nam, nhiệt độ các tháng có xu thế cao hơn trung bình; nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn; khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối; Hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tiềm ẩn khả năng có những tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo.
El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25 đến 50%; Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt, trong các tháng mùa khô năm 2026. Đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino đã gây ra các đợt hạn mặn gần đây ở khu vực phía Nam vào các năm 2015/2016 và 2019/2020.
Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định xu thế KTTV và thiên tai năm 2026Nắng nóng xảy ra nhiều hơn, gay gắt hơn
Theo ông Hoàng Phúc Lâm, nắng nóng xảy ra nhiều hơn và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm, số ngày nắng nóng trong năm 2026 xuất hiện nhiều hơn so với năm 2025. Tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng có khả năng suy giảm và kết thúc từ khoảng nửa cuối tháng 5. Trong khi đó, tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng tập trung từ khoảng tháng 5-8, sau đó sẽ suy giảm dần từ tháng 9 và kết thúc vào tháng 10. Nhiệt độ các tháng năm 2026 dự báo cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Cùng với đó, trong các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 5 ở Bắc Bộ, sau đó các đợt mưa dịch dần về phía Nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 ở các tỉnh Trung Bộ.
Trong tháng 5, chưa có dấu hiệu xuất hiện lũ tiểu mãn trên các sông chính ở khu vực Bắc Bộ (lũ tiết tiểu mãn từ ngày 21/5-5/6).
Từ tháng 6-10/2026, trên các sông ở khu vực Bắc Bộ xuất hiện những đợt lũ; đỉnh lũ trên các sông nhỏ, thượng nguồn hệ thống sông Hồng-Thái Bình ở mức báo động 2-báo động 3; hạ lưu sông Hồng-Thái Bình dao động ở mức báo động 1 và trên báo động 1. Lượng dòng chảy trên các sông chính khu vực Bắc Bộ phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm,
Nguy có xảy ra thiếu nước, hạn hán cục bộ
Do sự thiếu hụt của dòng chảy tại nhiều khu vực, đặc biệt là khu vực Trung Bộ, do vậy nguy cơ xảy ra thiếu nước, hạn hán cục bộ tại các khu vực ngoài vùng cấp nước của công trình thủy lợi ở các tỉnh ven biển Trung Bộ (từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng),
Cụ thể, trên lưu vực sông Đà, tổng lượng dòng chảy đến các hồ chứa Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình thiếu hụt từ 10-30% so với trung bình nhiều năn, thấp hơn so với cùng kì năm 2025 khoảng 20-50%; tổng lượng dòng chảy trên sông Gâm đến hồ Tuyên Quang, sông Chảy đến hồ Thác Bà thiếu hụt từ 5-10%, thấp hơn năm 2025 từ 20-40%.
Tại Trung Bộ và Nam Bộ, từ tháng 5-8/2026, dòng chảy trên các sông ở ven biển Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ biến đổi chậm và ở mức thấp, lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 10-35%.
Trong mùa lũ năm 2026, đỉnh lũ cao nhất ở hạ lưu các sông chính từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, Khánh Hòa ở mức báo đồng 1-báo động 2 và trên báo động 2; các sông từ Quảng Trị đến Đắk Lắk ở mức ở mức báo động 2-báo động 3, có sông trên báo động 3, Trên các sông suối nhỏ, vùng thượng lưu các sông khả năng xuất hiện lũ lớn, lũ quét và sạt lở đất; ngập úng vùng trũng thấp, khu đô thị và ven sông.
Mùa lũ 2026 trên sông Mê Kông có xuất hiện tương đương so với trung bình nhiều năm. Đỉnh lũ năm 2026 ở đầu nguồn sông Cửu Long dao động ở mức báo động 1; đỉnh lũ tại các trạm hạ lưu sông Cửu Long ở mức báo động 2-báo động 3 và trên báo động 3. Xu thế dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông về Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 11,12 có khả năng thiếu hụt so với trung bình nhiều năm và xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long đến sớm hơn mùa khô năm 2025-2026.