Lễ phát động hưởng ứng chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026

Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn được Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động trên quy mô toàn cầu từ năm 1993, diễn ra vào tuần thứ ba của tháng 9 hằng năm, thu hút sự tham gia của gần 200 quốc gia và hàng triệu người trên thế giới. Việt Nam bắt đầu hưởng ứng chiến dịch từ năm 1994.

Sau hơn 30 năm, các hoạt động hưởng ứng đã góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động bảo vệ môi trường tại nhiều địa phương trên cả nước.

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ hiện chiếm khoảng 50–70% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam. Đây là nguồn phát sinh chất thải lớn, nếu không được giảm thiểu, phân loại, thu gom và xử lý đúng cách sẽ tiếp tục tạo áp lực đáng kể lên hạ tầng kỹ thuật và môi trường đô thị.

Theo Thứ trưởng, chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch” mang thông điệp vượt ra ngoài việc giữ gìn vệ sinh môi trường thông thường, hướng tới thay đổi nhận thức và hành động trong quản lý, sử dụng tài nguyên. Mỗi bữa ăn không lãng phí thực phẩm, mỗi hành động phân loại chất thải ngay tại gia đình đều góp phần hình thành chuỗi tuần hoàn tài nguyên, nâng cao hiệu quả quản lý chất thải, giảm ô nhiễm môi trường và xây dựng các đô thị xanh, sạch, văn minh.

Thứ trưởng Lê Trọng Yên cho rằng việc lựa chọn Hà Nội là địa điểm tổ chức lễ phát động có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước với mật độ dân cư cao, hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng diễn ra sôi động. Đồng thời, Thủ đô cũng đang đối mặt với những thách thức lớn trong công tác giảm thiểu chất thải và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường đô thị.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân cùng chung tay giảm lãng phí thực phẩm, hạn chế phát sinh chất thải ngay từ nguồn; đẩy mạnh phân loại chất thải tại nguồn gắn với thu hồi, tái sử dụng và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy ứng dụng công nghệ và các mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, kéo dài vòng đời sản phẩm, tăng cường tái sử dụng và tái chế, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng, mở rộng hợp tác và huy động các nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường.

Phát biểu tại sự kiện, bà Pauline Tamesis cho rằng việc giảm thiểu thất thoát thực phẩm và quản lý hiệu quả chất thải hữu cơ không chỉ là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ môi trường mà còn tạo ra nhiều lợi ích lâu dài cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo bà, đây là cơ hội để nâng cao an ninh lương thực, cải thiện chất lượng sống tại các đô thị, đồng thời đóng góp vào quá trình hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Bà Pauline Tamesis cũng khẳng định Liên hợp quốc sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm, tri thức quốc tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối các đối tác phát triển và hỗ trợ triển khai các giải pháp thiết thực. Qua đó, các cam kết về phát triển bền vững sẽ từng bước được chuyển hóa thành những hành động và kết quả cụ thể, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và cộng đồng.

Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2026 hướng tới giải quyết các nguyên nhân tạo ra chất thải, thúc đẩy giảm lãng phí thực phẩm, phát triển kinh tế tuần hoàn và xây dựng đô thị bền vững.

Các hoạt động trong khuôn khổ chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức, khuyến khích người dân giảm phát sinh chất thải trong sinh hoạt, thúc đẩy sản xuất, mua sắm và tiêu dùng có trách nhiệm; đồng thời khuyến khích các địa phương tăng cường thu hồi thực phẩm, xử lý chất thải hữu cơ, phân loại rác, phân phối lại thực phẩm dư thừa, ủ phân và thu hồi tài nguyên.

Chiến dịch cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách, công nghệ và hợp tác giữa các bên trong xây dựng hệ thống quản lý chất thải hiệu quả hơn, hướng tới những đô thị sử dụng tài nguyên tiết kiệm, có khả năng chống chịu và phát triển bao trùm.