Lào Cai báo cáo tình hình thi hành pháp luật về khí tượng thuỷ văn trên địa bàn tỉnh

Theo báo cáo, việc triển khai thực hiện công tác quản lý nhà nước về KTTV đã được tỉnh thực hiện kịp thời, đảm bảo quy định, công tác tuyên truyền được triển khai và thực hiện sâu rộng đến các cấp, các ngành, nhân dân trên địa bàn tỉnh qua đó nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, của nhân dân về những tác động trực tiếp, gián tiếp của công tác KTTV đối với đời sống nhân dân, đối với sự phát triển kinh tế-xã hội. Công tác thực hiện nhiệm vụ cụ thể ở từng đơn vị được quan tâm thực hiện đã nâng cao hiệu quả của các hoạt động KTTV trên địa bàn tỉnh và nâng cao hiệu quả dự báo, ứng phó và xử lý khắc phục hậu quả của thiên tai trên địa bàn tỉnh Yên Bái.

Trong giai đoạn 2016 - 2025, mạng lưới trạm KTTV trên địa bàn tỉnh Yên Bái (cũ) và tỉnh Lào Cai (cũ) được đầu tư nâng cấp theo hướng hiện đại hóa, tự động hoá, cơ bản đã thực hiện tốt công tác thu thập số liệu điều tra cơ bản, phục vụ nghiên cứu khoa học, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, cung cấp thông tin kịp thời, đáp ứng yêu cầu cảnh báo, dự báo KTTV phục vụ phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai và đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng khai thác, sử dụng thông tin dữ liệu KTTV, giám sát BĐKH trên địa bàn của tỉnh. Mạng lưới trạm khí tượng, thủy văn trên địa bàn tỉnh cơ bản đã thực hiện tốt công tác thu thập số liệu điều tra cơ bản, phục vụ nghiên cứu khoa học, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, cung cấp thông tin kịp thời, đáp ứng yêu cầu cảnh báo, dự báo KTTV phục vụ phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai trên địa bàn của tỉnh. Đến hết năm 2025, tỉnh Lào Cai đã hình thành mạng lưới quan trắc phục vụ công tác dự báo, cảnh báo thiên tai tương đối đồng bộ, gồm: 199 trạm đo mưa tự động; 20 trạm KTTV; 03 trạm thời tiết tổng hợp; 01 trạm đo mực nước tự động (phường Yên Bái); 02 hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất (thử nghiệm tại xã Mồ Dề - nay là xã Mù Cang Chải và xã Hát Lừu - nay là xã Hạnh Phúc); 63 biển cảnh báo thiên tai tại các khu vực có nguy cơ cao. Số liệu từ các trạm quan trắc được cập nhật, khai thác thường xuyên, phục vụ theo dõi diễn biến mưa lớn, lũ, sạt lở đất; là cơ sở quan trọng để đánh giá nguy cơ và xác định cấp độ rủi ro thiên tai theo quy định.

Tỉnh đã xây dựng và triển khai thực hiện hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất (02 hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất đặt tại xã Mồ Dề, huyện Mù Cang Chải và xã Hát Lừu huyện Trạm Tấu thuộc dự án “Nghiên cứu khả thi xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và phòng chống sạt lở đất tại Việt Nam.”); tiếp tục tổ chức triển khai Đề tài “Nghiên cứu, đề xuất xây dựng mô hình khu dân cư an toàn thuộc vùng nguy cơ cao về trượt lở, lũ quét tại một xã của tỉnh Yên Bái”  áp dụng các công nghệ tiên tiến trong khai thác, sử dụng thông tin dữ liệu KTTV và thông báo cho người dân có biện pháp nhằm chủ động ứng phó trượt lở, lũ quét, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản; triển khai hoàn thành Dự án Điều tra, xác định mực nước tương ứng với cấp báo động lũ tại một số vị trí sông, suối trên địa bàn tỉnh Yên Bái góp phần nâng cao chất lượng công tác KTTV trên địa bàn tỉnh. 

Như vậy, có thể thấy các nguồn thông tin, dữ liệu KTTV, BĐKH trên toàn tỉnh đã được quan tâm cập nhật, bổ sung thường xuyên đáp ứng chất lượng phục vụ cho công tác khai thác, sử dụng thông tin dữ liệu KTTV, giám sát BĐKH khi các tổ chức, cá nhân có nhu cầu trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, điểm yếu nhất là mật độ lưới trạm chưa đủ dày, nên gây khó khăn cho công tác dự báo, cảnh báo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong phạm vi hẹp.

Đến nay, trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 132 công trình thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc, cung cấp thông tin, dữ liệu KTTV theo quy định tại khoản 1, Điều 1 Nghị định số 48/2020/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khí tượng thủy văn gồm: 94 công trình thuỷ điện; 35 công trình thuỷ lợi, 01 công trình cáp treo phục vụ du lịch; 02 vườn quốc gia. Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn có 01 Sân bay quân sự Yên Bái thuộc Trung đoàn 921, Quân chủng Phòng không - Không quân phải thực hiên quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng theo quy định do Bộ Quốc phòng quản lý.

Qua báo cáo cho thấy, việc thi hành pháp luật về khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh Lào Cai từng bước phát huy hiệu quả. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về khí tượng thủy văn, tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm, phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.