Hải Phòng hợp tác 4 bên đẩy mạnh giảm phát thải các-bon, phát huy vai trò của ngành Khí tượng Thủy văn trong ứng phó biến đổi khí hậu

Từ ngày 20-25/8/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng đã làm việc và ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước về xây dựng và thực hiện Kế hoạch giảm phát thải các-bon thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với  Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc - CTCP, Công ty Global Advisory Co (Liên bang Australia) và Công ty TNHH Allotrope Vietnam, ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giảm phát thải các-bon thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, hướng đến tầm nhìn năm 2050.

Sự hợp tác này xuất phát từ việc Hải Phòng đang triển khai Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 29/01/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về chuyển đổi xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Thành phố cũng đang chuẩn bị thí điểm cơ chế tài chính thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon nhằm hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Trong đó, với vai trò là cơ quan đơn vị đóng tại địa phương, Đài Khí tượng Thủy văn thành phố Hải Phòng có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các bản tin dự báo, cảnh báo mưa lớn, bão, áp thấp nhiệt đới, lũ, nước dâng, nắng nóng, hạn hán và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Đây là nguồn thông tin trực tiếp phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành phòng, chống thiên tai của thành phố. Cảnh báo sớm và chính xác giúp các đơn vị quản lý hạ tầng, cảng biển, giao thông, thủy lợi, điện lực, nông nghiệp và công nghiệp chủ động phương án ứng phó, hạn chế thiệt hại và tránh phải huy động lượng lớn nguồn lực để khắc phục hậu quả. Đây cũng là một cách thức gián tiếp nhưng có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm phát thải phát sinh từ các hoạt động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Chủ động dự báo thời tiết, khí hậu để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, một trong những đóng góp thiết thực của ngành khí tượng thủy văn đối với mục tiêu giảm phát thải là cung cấp thông tin phục vụ sử dụng năng lượng hiệu quả. Trong những thời kỳ nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tăng cao có thể làm nhu cầu sử dụng điện cho làm mát, sản xuất và dịch vụ tăng mạnh. Ngược lại, các đợt rét hoặc thời tiết bất thường cũng tác động đến nhu cầu năng lượng và hoạt động sản xuất. Dự báo khí tượng chính xác, kịp thời giúp cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân chủ động kế hoạch sử dụng năng lượng, điều chỉnh thời gian vận hành sản xuất và triển khai các giải pháp tiết kiệm điện. Đối với các ngành có mức tiêu thụ năng lượng lớn, thông tin dự báo thời tiết có thể trở thành một trong những đầu vào quan trọng trong tối ưu hóa quá trình sản xuất và vận hành.

Bên cạnh đó, thông tin về bức xạ mặt trời, chế độ gió, nhiệt độ và các điều kiện khí tượng khác còn có giá trị trong nghiên cứu, quy hoạch và khai thác các nguồn năng lượng tái tạo, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang hệ thống năng lượng sạch. Đồng hành cùng sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, nông nghiệp là một trong những lĩnh vực chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu, đồng thời cũng là lĩnh vực có tiềm năng lớn để thực hiện các giải pháp giảm phát thải.

Hải Phòng đang triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050”. Theo kế hoạch, đến năm 2035 lĩnh vực trồng trọt của thành phố phấn đấu góp phần giảm 10-15% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm cơ sở 2020. Một trong những hướng triển khai là áp dụng các phương pháp canh tác lúa phát thải thấp, trong đó có tưới khô - ướt xen kẽ nhằm giảm phát thải khí mê-tan (CH₄).

Trong quá trình này, thông tin khí tượng thủy văn có thể hỗ trợ xác định thời điểm gieo trồng, tưới tiêu, thu hoạch; đánh giá nhu cầu nước; cảnh báo mưa lớn, nắng nóng, hạn hán và các điều kiện bất lợi đối với cây trồng. Đặc biệt, việc kết hợp dữ liệu quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn với dữ liệu sản xuất nông nghiệp sẽ tạo điều kiện để từng bước phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh, nông nghiệp thích ứng khí hậu và nông nghiệp phát thải thấp, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nước, phân bón, năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Tăng cường khả năng chống chịu khí hậu cho đô thị và hạ tầng, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu là hai nhiệm vụ có mối quan hệ chặt chẽ. Một thành phố giảm được phát thải nhưng thiếu khả năng chống chịu trước thời tiết cực đoan vẫn có thể phải đối mặt với những tổn thất lớn về kinh tế và xã hội. Đối với Hải Phòng, với đặc thù là thành phố ven biển, hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, đô thị và các khu vực sản xuất nông nghiệp rộng lớn, yêu cầu chủ động phòng ngừa và thích ứng với các hiện tượng khí hậu cực đoan ngày càng cao.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đề nghị các đối tác hỗ trợ nâng cao năng lực cho cán bộ khu vực công về quản lý, giám sát, tích hợp Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS), giao dịch các-bon quốc tế và triển khai lộ trình giảm phát thải ròng bằng "0". Các bên sẽ đánh giá những dự án giảm phát thải tiềm năng, bao gồm giảm phát thải công nghiệp, thu hồi, sử dụng và lưu trữ các-bon (CCUS).

Đồng thời, xác định, đánh giá và thúc đẩy các dự án xanh nhằm thúc đẩy các khu công nghiệp các-bon thấp bằng năng lượng sạch, cải thiện hiệu suất và các giải pháp tuần hoàn. Hỗ trợ cụ thể về năng lượng tái tạo công nghiệp, giải pháp lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), cải thiện hiệu suất, vật liệu xây dựng bền vững, điện khí hóa quy trình nhiệt công nghiệp và các sáng kiến sử dụng đất bền vững. Ngoài ra, các bên đề xuất việc xây dựng cơ chế chính sách, thiết kế kế hoạch giảm phát thải các-bon cho thành phố, tập trung vào ETS thí điểm, giải pháp chuyển đổi năng lượng.