Hội thảo giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030

Hội thảo do Phó Cục trưởng Đặng Thanh Mai chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT); các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và các cơ quan truyền thông, báo chí. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tạo điều kiện để đông đảo đại biểu trong và ngoài ngành tham dự, trao đổi và chia sẻ các kết quả nghiên cứu.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Đặng Thanh Mai nhận định năm 2025 là một năm bội thu. Ngành KTTV đã triển khai và nghiệm thu nhiều nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp Bộ có giá trị học thuật cao và mang tính thực tiễn sâu sắc. Các nghiên cứu tập trung vào bài toán cốt lõi như: nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai; dự báo khí hậu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách quản lý. Nhiều kết quả nghiên cứu đã được đưa vào ứng dụng trực tiếp trong công tác nghiệp vụ hàng ngày, góp phần nâng cao rõ rệt chất lượng dự báo và hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý nhà nước của ngành. 

Hội thảo là diễn đàn để tổng kết, đánh giá và giới thiệu rộng rãi các thành tựu nghiên cứu đã hoàn thành. Đây cũng là dịp để chúng ta cùng nhìn nhận một cách toàn diện những đóng góp thiết thực của khoa học công nghệ đối với công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai, đồng thời định hình hướng đi mới cho giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh việc phổ biến các quy định mới mang tính chiến lược của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, hội thảo lần này sẽ tập trung thảo luận sâu về mô hình "hợp tác ba nhà" trong việc giải quyết các bài toán lớn của ngành khí tượng thủy văn. 

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được giới thiệu những kết quả nghiên cứu tiêu biểu của các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ kết thúc năm 2025. Các nghiên cứu được lựa chọn trình bày tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động chuyên môn của ngành, từ nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học máy và công nghệ số trong quan trắc, dự báo.

Mở đầu phiên báo cáo tham luận, đại diện Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia trình bày nghiên cứu về hệ thống dự báo định lượng mưa hạn 10 ngày phục vụ dự báo thủy văn. Nghiên cứu hướng tới nâng cao chất lượng thông tin dự báo mưa, tạo cơ sở phục vụ hiệu quả hơn công tác dự báo thủy văn và cảnh báo nguy cơ thiên tai.

Tiếp đó, đại diện Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển giới thiệu nghiên cứu phát triển mô hình SAC-SMA dự báo lũ sông Nậm Mu. Nghiên cứu tập trung ứng dụng mô hình thủy văn kết hợp các phương pháp học máy nhằm nâng cao độ chính xác trong dự báo dòng chảy và lưu lượng đỉnh lũ, góp phần hỗ trợ công tác cảnh báo, phòng chống và giảm nhẹ thiệt hại do lũ lụt gây ra.

Một nội dung đáng chú ý khác tại Hội thảo là báo cáo “Ứng dụng thị giác máy tính tự động xác định mực nước” do đại diện Trung tâm Kỹ thuật Quan trắc Khí tượng Thủy văn trình bày. Việc ứng dụng công nghệ thị giác máy tính trong nhận diện tự động đường mực nước trên thủy chí từ hình ảnh camera mở ra hướng tiếp cận mới trong số hóa dữ liệu quan trắc, tăng cường tự động hóa và giảm thiểu sai sót trong quá trình quan trắc thủ công.

Bên cạnh các báo cáo chuyên môn, Hội thảo cũng dành thời lượng giới thiệu những điểm mới của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, qua đó giúp các đại biểu cập nhật những thay đổi quan trọng trong cơ chế quản lý, tổ chức và triển khai hoạt động khoa học, công nghệ. Những nội dung mới của Luật được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, tăng cường tính tự chủ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng chú trọng hơn đến sản phẩm, kết quả đầu ra.

Một trong những nội dung trọng tâm của Hội thảo là vấn đề “Hợp tác ba nhà” trong giải quyết các bài toán lớn của lĩnh vực khí tượng thủy văn. Mô hình hợp tác giữa Nhà quản lý – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp được xác định là hướng đi quan trọng nhằm tăng cường liên kết, huy động và tối ưu hóa nguồn lực, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn.

Theo đó, phiên trao đổi, thảo luận với sự tham gia của đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, thiết bị và dịch vụ khí tượng thủy văn đã tập trung chia sẻ những cơ hội, thách thức và yêu cầu thực tiễn trong quá trình nghiên cứu, phát triển, chuyển giao và thương mại hóa các sản phẩm khoa học và công nghệ. Các ý kiến trao đổi được kỳ vọng sẽ góp phần định hình rõ hơn cơ chế phối hợp giữa các bên, bảo đảm các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và có khả năng ứng dụng cao.

Thông qua Hội thảo, Cục Khí tượng Thủy văn hướng tới tăng cường kết nối giữa các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp; đồng thời tạo không gian trao đổi cởi mở, thực chất về những vấn đề khoa học và công nghệ đang đặt ra đối với ngành. Đây cũng là cơ hội để đánh giá những kết quả đã đạt được, nhận diện các khó khăn, thách thức và xác định những hướng nghiên cứu ưu tiên trong giai đoạn 2026–2030.

Với sự tham gia của đông đảo đại biểu, các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, Hội thảo “Giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp Bộ kết thúc năm 2025 và định hướng khoa học và công nghệ lĩnh vực khí tượng thủy văn giai đoạn 2026–2030” góp phần khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong tiến trình hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn. Đồng thời, sự kiện mở ra những cơ hội hợp tác mới, thúc đẩy quá trình chuyển hóa các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, giải pháp công nghệ phục vụ hiệu quả công tác quản lý, dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai trong thời gian tới.

Phát biểu bế mạc, Phó Cục trưởng Cục KTTV Đặng Thanh Mai nhận định hội thảo diễn ra sôi nổi và cởi mở. Hội thảo cũng đã được nghe giới thiệu về các quy định mới mang tính chiến lược của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu trong giai đoạn tới.

Một trong những kết quả lớn nhất của hội thảo lần này đó là sự tham gia và cam kết của khối doanh nghiệp trong việc triển khai thực hiện Bài toán lớn của ngành KTTV. Qua đó, Hội thảo đã lắng nghe được nhiều ý kiến thảo luận, sâu sắc và mang tính xây dựng từ các chuyên gia, các nhà khoa học. Những góc nhìn đa chiều này giúp chúng ta nhận định được những nút thắt, những điểm nghẽn trong mô hình "hợp tác ba nhà", từ đó có kế hoạch, lộ trình để tháo gỡ khó khăn; cùng phối hợp và hợp tác giữa Nhà quản lý – Nhà trường – Doanh nghiệp. Để các kết quả của hội thảo hôm nay thực sự hiệu quả, Phó Cục trưởng đề nghị các đơn vị trực thuộc Cục KTTV tiếp thu nghiêm túc các ý kiến đóng góp quý báu tại hội thảo. Các đơn vị tham mưu rà soát, bổ sung các vấn đề mới để làm rõ định hướng phát triển KHCN lĩnh vực KTTV giai đoạn 5 năm tiếp theo (2026-2030).  Với niềm tin sâu sắc rằng là quyết tâm phát triển khoa học công nghệ trong kỷ nguyên mới của đất nước, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà quản lý, nhà trường, các doanh nghiệp sẽ đưa ngành khí tượng thủy văn phát triển thêm một bước mới trong giai đoạn mới.