Đẩy mạnh hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong chuyển đổi số ngành khí tượng thủy văn

Tham dự cuộc gặp, về phía Công ty Weather News có Ông Masachika Nishibayashi Giám đốc Khu vực Đông Nam Á; Ông Yuta Seto, Trưởng nhóm quản lý Dữ liệu WNI; Bà Alessia Gallelo, Kỹ sư dữ liệu; Bà Quách Thị Minh Ngọc, Trưởng đại diện Văn phòng đại diện Weathernews Inc. tại Hà Nội; Bà Vũ Thị Hải Hà, Quản lý liên kết Kỹ thuật Khí tượng và Cơ quan Chính phủ. Về phía Việt Nam, có Cục trưởng Cục KTTV Nguyễn Thượng Hiền chủ trì cuộc họi; Ông Lưu Anh Đức, Trưởng phòng điều hành Phòng KHCN & HTQT; Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia; Ông Ngô Tiền Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Điều tra khảo sát, Công nghệ và Dịch vụ KTTV (ĐCD) cùng các đại diện các đơn vị: Phòng Quản lý mạng lưới, Quản lý Dự báo và thông tin, dữ liệu KTTV. Tại buổi làm việc, hai bên cũng tổng kết, đánh giá kết quả triển khai Thoả thuận hợp tác giữa WNI và Cục KTTV trong 1 năm qua và thảo luận một số trọng tâm hợp tác trong thời gian tới.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Masachika Nishibayashi Giám đốc Khu vực Đông Nam Á đề xuất hai bên sẽ tiếp tục tăng cường một số hoạt động hợp tác, cụ thể: trao đổi đoàn công tác, phối hợp tổ chức hội thảo khoa học tại Việt Nam, nghiên cứu, ứng dụng hệ thống cảm biến khí tượng Soratena Pro (Sensor), tiếp tục triển khai hợp tác về dịch vụ KTTV như thời tiết nông nghiệp, hỗ trợ thực hiện Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo thông qua dự án Chuyển đổi xanh và cơ sở dữ liệu khí tượng quốc gia phục vụ cảnh báo sớm cho cộng đồng, chia sẻ kinh nghiệm sửa đổi Luật Khí tượng Thủy văn, cũng như thúc đẩy khối tư nhân tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.

Trong một năm triển khai Thỏa thuận hợp tác, Cục Khí tượng Thủy văn và Công ty Weathernews đã duy trì phối hợp chặt chẽ trong trao đổi dữ liệu, hỗ trợ nghiệp vụ dự báo và ứng dụng công nghệ. Weathernews cung cấp các sản phẩm dự báo bão, dự báo mưa phục vụ sự kiện A80 và chia sẻ thông tin kịp thời về các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Phía Việt Nam cung cấp dữ liệu bão, mưa, thủy văn để đánh giá chất lượng dự báo và thử nghiệm dự báo lũ, đồng thời phối hợp tham vấn các văn bản chuyên ngành. Hai bên cũng hợp tác phát triển hệ thống phân tích lượng mưa, dự báo mưa tức thời, xây dựng dịch vụ khí tượng nông nghiệp và triển khai các dịch vụ thí điểm. Trong thời gian tới, Cục Khí tượng Thủy văn và Công ty Weathernews thống nhất tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc hơn các nội dung hợp tác, tập trung nâng cấp các hệ thống dự báo, tăng cường chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning) và công nghệ đồng hóa dữ liệu nhằm nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn. Hai bên cũng sẽ mở rộng các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển các sản phẩm và dịch vụ khí tượng thủy văn phục vụ hiệu quả hơn cho các ngành kinh tế và nhu cầu của xã hội. Đặc biệt trong năm 2026, WNI sẽ phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao độ chính xác trong dự báo quỹ đạo bão, với mục tiêu cải thiện thêm khoảng 35% so với hiện nay, góp phần tăng cường năng lực cảnh báo sớm, giảm thiểu rủi ro thiên tai và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

Phát biểu tại cuộc họp, Cục trưởng Cục KTTV Nguyễn Thượng Hiền gửi lời thăm hỏi tới phía Nhật Bản trước những tổn thất về người và tài sản do trận động đất xảy ra tại tỉnh Kumamoto và khu vực Kyushu của Nhật Bản và mong rằng Nhật Bản sẽ sớm khắc phục những thiệt hại và ổn dịnh cuộc sống của người dân ở khu vực xảy ra thiên tai. Về nội dung hợp tác giữa hai cơ quan, Cục trưởng Nguyễn Thượng Hiền đánh giá cao những kết quả đạt được trong thời gian qua và mong muốn tiếp tục triển khai hợp tác trong thời gian tới, tập trung vào các nội dung chuyên môn trọng tâm, bao gồm: nâng cấp công nghệ dự báo/cảnh báo sớm mưa ngắn (Nowcast), giông lốc, bão và các tác động thời tiết nguy hại; cải thiện hệ thống phần mềm iWeather; đồng thời ủng hộ đề xuất dự án Chuyển đổi xanh và cơ sở dữ liệu khí tượng quốc gia phục vụ cảnh báo sớm cho cộng đồng. 

Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh việc ứng dụng các công nghệ AI, Big Data, IoT là nhiệm vụ quan trọng cần làm ngay theo định hướng chỉ đạo của Chính phủ. Bên cạnh đó, Cục KTTV cũng đang khẩn trương xây dựng Luật Khí tượng Thuỷ văn (sửa đổi); nghiên cứu thúc đẩy xã hội hoá trong lĩnh vực dịch vụ KTTV; nâng cao năng lực truyền tin, truyền thông nhằm đưa các bản tin dự báo, cảnh báo tiếp cận trực tiếp đến người dân và các đối tượng chịu tác động và mong muốn phía Nhật Bản cùng hợp tác trong những lĩnh vực cụ thể nói trên. Cục KTTV phân công cho từng đầu mối tổng hợp và chuyên môn cụ thể để có thể bản thảo kỹ thuật chi tiết cho từng nhóm công việc cụ thể. Cuối cùng thay mặt cho Cục KTTV, Cục trưởng Nguyễn Thượng Hiền cảm ơn sự hợp tác của WNI trong thời gian qua và mong muốn hai bên tiếp tục hợp tác có hiệu quả trong các lĩnh vực mà hai bên có thế mạnh thời gian tới.