Chủ động từ sớm, từ xa trong phòng, chống thiên tai

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu và thiên tai. Với đặc điểm địa lý trải dài trên trục Bắc - Nam, có bờ biển dài, nước ta thường xuyên phải đối mặt với nhiều loại hình thiên tai như bão, lũ, lũ quét, lũ ống, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn, động đất…, gây thiệt hại lớn về người, tài sản, cơ sở hạ tầng và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân cũng như phát triển kinh tế - xã hội. Theo Thủ tướng, những năm gần đây, tình hình thời tiết, thiên tai tại Việt Nam diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường, dồn dập và khó dự báo hơn. Năm 2024 ghi nhận cơn bão mạnh nhất trong 70 năm qua. Năm 2025, Việt Nam hứng chịu liên tiếp 15 cơn bão, nhiều cơn gây mưa lũ cực đoan, đặc biệt tại khu vực miền Trung, trong khi triều cường tại các tỉnh hạ nguồn Đồng bằng sông Cửu Long cũng diễn biến phức tạp.

Tính riêng năm 2025, cả nước xảy ra 679 trận thiên tai, làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, thiệt hại vật chất ước tính khoảng 105.000 tỷ đồng. Thủ tướng cho rằng, đây chủ yếu mới là những thiệt hại có thể thống kê được về vật chất, trong khi còn nhiều tổn thất vô hình về thời gian, công sức trong quá trình phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Đánh giá về công tác phòng, chống thiên tai thời gian qua, Thủ tướng ghi nhận sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp và các lực lượng chức năng với tinh thần chủ động, tích cực, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả, phát huy phương châm "4 tại chỗ", tinh thần "ai có gì dùng nấy, ai ở đâu chống ở đó" và chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế như công tác dự báo, cảnh báo sớm chưa đáp ứng yêu cầu trước các hiện tượng thời tiết cực đoan, dị thường; năng lực chống chịu của cơ sở hạ tầng còn hạn chế; năng lực theo dõi, giám sát, cứu hộ cứu nạn, trang thiết bị, phương tiện ở nhiều nơi, nhất là vùng sâu, vùng xa, còn chưa đáp ứng thực tiễn; phương án ứng phó với lũ lịch sử, lũ quét, lũ ống, sạt lở đất còn bị động; công tác di dời, sắp xếp, tái định cư người dân ở khu vực nguy hiểm còn chậm; việc quản lý, vận hành hồ đập có lúc, có nơi còn chưa linh hoạt, sát thực tế.

Từ thực tiễn đó, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phải rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc, nhất là cương quyết di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm, không để xảy ra tâm lý chủ quan, chần chừ trong ứng phó. Đồng thời, các cấp, các ngành cần chuẩn bị đầy đủ các phương án dự phòng, chủ động hơn trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả, với tinh thần "chuẩn bị từ sớm, từ xa, từ khi chưa xảy ra thiên tai".