Bão số 4 diễn biến phức tạp, Đông Bắc Bộ đối mặt mưa lớn và nguy cơ lũ quét, sạt lở

Thông tin trên được ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đưa ra khi nhận định về diễn biến, hướng di chuyển và các tác động chính của bão số 4 đối với khu vực Bắc Bộ.

Đường đi bất thường, liên tục đổi hướng trên Vịnh Bắc Bộ

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, bão số 4 có quỹ đạo tương đối phức tạp và được đánh giá là khá dị thường so với diễn biến thường gặp của các xoáy thuận nhiệt đới trên Vịnh Bắc Bộ.

Bão hình thành từ một vùng áp thấp nhiệt đới, sau khi vượt qua khu vực phía Tây đảo Hải Nam (Trung Quốc) đã tiến vào Vịnh Bắc Bộ từ sáng sớm 21/8. Đến chiều tối cùng ngày, hệ thống này mạnh lên thành bão số 4, có tên quốc tế là Narra.

Đáng chú ý, sau khi đi vào Vịnh Bắc Bộ, bão không duy trì một hướng di chuyển ổn định mà liên tục thay đổi quỹ đạo. Có thời điểm bão di chuyển lên phía Bắc, sau đó chuyển về phía Tây; từ đêm 22/8 đến sáng 23/8, hệ thống lại có xu hướng lệch xuống phía Nam.

Trong 24 giờ tới, bão được dự báo di chuyển theo hướng Đông Đông Nam và có khả năng dần ra khỏi khu vực Vịnh Bắc Bộ. Tuy nhiên, trong khoảng 24-48 giờ tiếp theo, bão có thể tiếp tục đổi hướng sang Đông Bắc, thậm chí có thời điểm di chuyển lên phía Bắc trước khi suy yếu.

Sau đó, hệ thống dự kiến suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, chuyển hướng Tây Tây Bắc, đi vào đất liền khu vực Quảng Tây (Trung Quốc), rồi tiếp tục suy yếu và tan dần.

Lý giải về quỹ đạo phức tạp này, ông Nguyễn Văn Hưởng cho biết trường dòng dẫn điều khiển bão hiện tương đối yếu. Bão số 4 lại đang nằm trên dải hội tụ nhiệt đới, đồng thời chịu tác động từ sự tương tác với một chuỗi xoáy thuận nhiệt đới ở khu vực biển Quảng Đông - Quảng Tây (Trung Quốc) và một cơn bão hoạt động ở phía xa.

Sự tương tác giữa nhiều hệ thống thời tiết khiến hướng di chuyển của bão liên tục thay đổi, đồng thời làm cho hệ thống có khả năng duy trì hoạt động trong thời gian tương đối dài trên Vịnh Bắc Bộ. Đây cũng là yếu tố khiến việc dự báo chính xác vị trí tâm bão và khu vực chịu tác động cần được cập nhật thường xuyên.

Vịnh Bắc Bộ biển động mạnh, gió giật cấp 11

Mặc dù diễn biến về hướng di chuyển còn phức tạp, bão số 4 đã và đang gây ảnh hưởng rõ rệt đến thời tiết biển cũng như khu vực đất liền Bắc Bộ.

Trong ngày 23/8 và những ngày tiếp theo, khu vực Vịnh Bắc Bộ, bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và khu vực đảo Hòn Dấu, được dự báo có gió mạnh cấp 6-7. Vùng gần tâm bão có thể xuất hiện gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 10-11.

Sóng biển cao phổ biến 2-4m, biển động mạnh. Điều kiện thời tiết nguy hiểm có thể ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của tàu thuyền, đặc biệt là tàu cá, phương tiện vận tải, tàu du lịch và các hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản ven biển.

Các phương tiện hoạt động trong khu vực Vịnh Bắc Bộ được khuyến cáo thường xuyên theo dõi các bản tin cảnh báo mới, chủ động tránh xa vùng nguy hiểm, không cố di chuyển qua khu vực có gió mạnh và sóng lớn.

Đông Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn, có nơi trên 300mm

Trên đất liền, tác động đáng chú ý nhất của bão số 4 là gây ra một đợt mưa lớn diện rộng tại Đông Bắc Bộ.

Các khu vực được dự báo có mưa lớn tập trung gồm Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh và vùng ven biển Hưng Yên, Ninh Bình. Từ ngày 23 đến hết ngày 24/8, tổng lượng mưa tại các khu vực trọng tâm phổ biến 100-200mm, cục bộ có nơi trên 300mm.

Mưa lớn trong thời gian ngắn có thể gây ngập úng cục bộ tại các đô thị, khu dân cư có hệ thống thoát nước hạn chế, đồng thời làm gia tăng nhanh dòng chảy trên các sông, suối nhỏ. Đặc biệt, tại các khu vực miền núi và trung du, đất đá đã bão hòa nước sau nhiều đợt mưa trước đó có thể khiến nguy cơ sạt lở tiếp tục gia tăng.

Ông Nguyễn Văn Hưởng cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất ở mức cao đến rất cao tại nhiều tỉnh miền núi và trung du phía Bắc, trong đó cần đặc biệt lưu ý Lạng Sơn, Thái Nguyên, Cao Bằng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Người dân tại các khu vực có địa hình dốc, ven sông suối, chân taluy, khu vực từng xảy ra sạt lở cần đặc biệt cảnh giác với những dấu hiệu bất thường như đất đá nứt, trượt, nước chảy đục hoặc xuất hiện dòng nước mới trên sườn dốc. Khi có cảnh báo hoặc nhận thấy nguy cơ mất an toàn, cần chủ động di chuyển đến nơi an toàn, không chờ đến khi xảy ra lũ quét hoặc sạt lở mới sơ tán.

Nhiều sông ở Bắc Bộ có khả năng xuất hiện lũ

Bên cạnh nguy cơ thiên tai trên đất liền, mưa lớn diện rộng cũng được dự báo làm mực nước nhiều sông ở Bắc Bộ tăng nhanh.

Các sông được cảnh báo có khả năng xuất hiện lũ gồm sông Thương, sông Lục Nam, sông Thái Bình; sông Trung, sông Kỳ Cùng; sông Bằng Giang và sông Cầu.

Đỉnh lũ trên một số sông được dự báo có khả năng lên mức báo động 2-3, có nơi trên báo động 3. Khi mực nước tăng nhanh, nguy cơ ngập lụt sẽ gia tăng tại các vùng trũng thấp, khu vực ven sông và các khu dân cư nằm ngoài đê hoặc có hệ thống tiêu thoát nước hạn chế.

Đáng lưu ý là khu vực ven sông Lục Nam và sông Thương tại Bắc Ninh có 37 xã, phường được cảnh báo nguy cơ ngập lụt; tại Lạng Sơn, 22 xã, phường ven sông Trung và sông Kỳ Cùng cũng cần đặc biệt lưu ý khi mực nước sông lên cao.

Trong điều kiện mưa lớn tiếp tục kéo dài, nguy cơ ngập không chỉ xuất hiện ở vùng nông thôn mà còn có thể xảy ra tại các khu vực đô thị, nơi có mật độ xây dựng cao, hệ thống thoát nước quá tải hoặc bị ảnh hưởng bởi dòng chảy từ khu vực thượng nguồn.

Chủ động ứng phó, không chủ quan với lũ quét và sạt lở

Trước diễn biến phức tạp của bão số 4 và mưa lũ, cơ quan khí tượng đề nghị chính quyền các địa phương trong vùng chịu ảnh hưởng tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão, mưa lớn và mực nước trên các sông.

Các địa phương cần rà soát ngay những khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập sâu; kiểm tra các hồ chứa, công trình thủy lợi, tuyến đê, cầu, đường giao thông và các điểm xung yếu để có phương án xử lý kịp thời.

Đối với người dân, đặc biệt tại các khu vực miền núi, ven sông suối và vùng trũng thấp, cần hạn chế đi lại khi mưa lớn, không cố vượt qua ngầm tràn, cầu tạm hoặc các đoạn đường đang bị ngập. Các phương tiện và tàu thuyền hoạt động trên Vịnh Bắc Bộ cần chủ động phòng tránh vùng biển nguy hiểm, đồng thời thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo mới nhất.

Đáng chú ý, trong bối cảnh bão có quỹ đạo thay đổi phức tạp, các bản tin dự báo có thể tiếp tục được điều chỉnh khi hệ thống thời tiết thay đổi. Vì vậy, việc theo dõi liên tục các bản tin chính thức là cần thiết để chính quyền và người dân chủ động điều chỉnh phương án ứng phó, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.