Liên tiếp các vụ sạt lở nghiêm trọng tại vùng núi Tây Đà Nẵng khiến hàng trăm hộ dân phải sơ tán khẩn cấp, sống trong nỗi lo mất nhà, đất. Chính quyền địa phương đang khẩn trương tìm quỹ đất an toàn, xây khu tái định cư và triển khai giải pháp lâu dài để người dân ổn định cuộc sống, yên tâm “an cư lạc nghiệp”.
Trong vòng 2 tháng qua, tại các xã miền núi phía Tây thành phố Đà Nẵng đã xảy ra nhiều vụ sạt lở núi nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Sạt lở dồn dập, người dân sống trong nơm nớp lo sợ, chính quyền và các lực lượng chức năng phải căng mình để di dời bà con đến nơi ở tạm. Vậy đâu là giải pháp để đồng bào miền núi có thể “an cư lạc nghiệp”, yên tâm bám đất bám làng?
Hiện trường vụ sạt lở. Ảnh VOVHơn nửa tháng sau vụ sạt lở núi AZắt, người dân thôn Pứt (xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng – huyện Tây Giang, Quảng Nam cũ) vẫn chưa hết bàng hoàng. Chỉ trong vài tiếng nổ lớn, đất đá từ núi đổ ập xuống cuốn trôi mọi thứ, khiến 3 người dân bị vùi lấp, đến nay mới tìm thấy 1 thi thể. Quá trình tìm kiếm tiếp tục gặp nguy hiểm do xuất hiện thêm nhiều vết nứt và sạt trượt.
Già làng Briu Nhâu (thôn Juh, xã Hùng Sơn) cho biết trước mưa lũ, cả thôn đã di dời đến nơi an toàn, nhưng khi trở về lại xảy ra vụ sạt lở kinh hoàng, buộc người dân tiếp tục sơ tán. Khu tái định cư mới đã mở đường, kéo điện nhưng chưa kịp làm nhà thì cũng bị sạt lở. Người dân hiện không dám quay lại nơi ở cũ và mong sớm có vị trí tái định cư ổn định để yên tâm sinh sống.
Ông Riah Đưm, thôn Juh, xã Hùng Sơn, cho biết năm nay mưa lũ và sạt lở kinh hoàng chưa từng thấy, khiến cuộc sống bà con rất khó khăn và lo sợ. Ông mong Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương quan tâm, bố trí mặt bằng mới để người dân an tâm sinh sống, tránh thiệt hại về người và tài sản.
Hiện tại, nhiều triền núi ở vùng biên giới Hùng Sơn bị khoét sâu, nham nhở, đất đá có thể sạt xuống bất cứ lúc nào. Dọc Tỉnh lộ 606 từ A Vương lên Hùng Sơn đã xuất hiện hàng trăm điểm sạt lở lớn nhỏ, gây khó khăn đi lại.
Ông Nguyễn An, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn, cho biết, giữa tháng 11, xã đã di dời 500 hộ đến ở tạm tại các cơ quan, trụ sở UBND và trường học để bảo đảm an toàn. Về lâu dài, địa phương sẽ bố trí mặt bằng và xây dựng khu tái định cư ổn định cho người.
Ông An cho biết, chính quyền huyện Tây Giang trước đây đã san lấp mặt bằng, bố trí dân cư và di dời người dân khỏi các khu vực suối, sườn đồi có nguy cơ sạt lở. Tuy nhiên, do khí hậu khắc nghiệt, một số mặt bằng tái định cư tiếp tục bị sạt lở, ảnh hưởng đến đời sống dân cư. Thời gian tới, xã Hùng Sơn sẽ khảo sát các mặt bằng có nguy cơ để kè taluy, trồng cây giữ đất, đồng thời tìm kiếm những vị trí an toàn hơn để đầu tư tái định cư cho người dân.
Những năm gần đây, sạt lở núi trở thành nỗi ám ảnh của người dân vùng cao Quảng Nam trước đây, nay là khu vực miền núi của thành phố Đà Nẵng. Trong các đợt mưa lũ tháng 10 và 11, 30 xã miền núi phía Tây thành phố bị sạt lở diện rộng, hàng trăm khu dân cư bị cô lập, nhiều nhà bị vùi lấp.
Tại xã Trà Tân (huyện Bắc Trà My, Quảng Nam cũ), ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết địa phương xuất hiện hàng chục điểm sạt lở. Các hộ có nhà bị sập hoàn toàn đã được UBND thành phố hỗ trợ 40 triệu đồng mỗi hộ để dựng nhà mới. Tuy nhiên, theo ông Lai, để ổn định lâu dài cho đồng bào miền núi, cần có mặt bằng ổn định, hạ tầng đảm bảo và gắn với tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Ông Lai cho biết, ngày 27/10/2025, 11 ngôi nhà ở nóc Ông Yên (thôn Ngọc Giác) đã bị cuốn trôi, vì vậy việc xây dựng nhà tái định cư tại vị trí cũ không còn bảo đảm an toàn. Địa phương sẽ khảo sát các vị trí phù hợp để kiến nghị lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND thành phố thống nhất bố trí khu dân cư mới, giúp người dân ổn định cuộc sống và an toàn trong mùa mưa bão.
Tại khu vực miền núi Đà Nẵng, khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu quỹ đất rộng và an toàn để sắp xếp dân cư. Ông Bhríu Quân, Chủ tịch UBND xã A Vương, cho biết nhiều khu tái định cư trước đây đã xuống cấp, xuất hiện sụt lún, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Xã A Vương có địa hình đồi dốc, việc bố trí mặt bằng đòi hỏi nguồn lực lớn để san ủi và gia cố taluy. Ngoài ra, quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất cũng gặp vướng mắc do nhiều khu vực dự kiến bố trí dân cư nằm trên đất rừng sản xuất và rừng phòng hộ.
Nhiều vết nứt tiếp tục xuất hiện. Ảnh VOVTỉnh Quảng Nam (cũ) đã thực hiện Nghị quyết số 23/2021/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp ổn định dân cư miền núi. Trong giai đoạn 2021-2025, hơn 3.000 hộ dân đã được sắp xếp, với các phương án và địa điểm tái định cư hợp lý nhằm di dời các hộ nằm trong vùng nguy cơ sạt lở tại các huyện miền núi Bắc Trà My, Nam Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang (cũ).
Việc quy hoạch và sắp xếp dân cư miền núi gắn với phòng tránh thiên tai được xem là giải pháp thiết thực, bảo đảm an toàn cho người dân. Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết thành phố sẽ kiến nghị Trung ương hỗ trợ khoảng 2.000 tỷ đồng để di dời và tái định cư người dân ở các khu vực có nguy cơ sạt lở. Ông Hưng nhấn mạnh, lâu dài, các xã miền núi phải rà soát đồng bộ, toàn diện các khu vực sạt lở và nguy cơ sạt lở để xác định vị trí tái định cư ổn định, giúp người dân sống an toàn, tránh cảnh phải di dời liên tục và nơm nớp lo sợ mỗi mùa mưa bão.